కోపం, ప్రతీకారం, అసూయను నియంత్రించడంలో అష్టాంగ యోగం ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?

యోగ శాస్త్రం ప్రకారం, అష్టాంగ యోగం అనేది ఎనిమిది భాగాలతో కూడిన సాధన. ఈ ఎనిమిది అంగాలు కలిసి మనస్సు, శరీరంపై నియంత్రణ తెస్తాయి.

మనకు ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు ఉన్నాయి. కన్ను అందమైన దృశ్యాలను, చెవి మంచి సంగీతాన్ని, నాలుక రుచికరమైన ఆహారాన్ని, ముక్కు సువాసనలను, చర్మం సుఖమైన స్పర్శను కోరుకుంటాయి. ఈ ఇంద్రియాల కోరికలను అదుపులో ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఉదాహరణకు, మనస్సు ఏదైనా చూడాలని అనుకున్నప్పుడు, ‘చూడకూడదు’ అని మనల్ని మనం నియమించుకోవడం ద్వారా ఇంద్రియ నిగ్రహం సాధించవచ్చు.

అంతరింద్రియ నిగ్రహం, బహిరింద్రియ నిగ్రహం అనే రెండు రకాల నియంత్రణ ఉంటుంది. చెయ్యి ఎవరినైనా కొట్టాలనుకున్నప్పుడు, నోరు తిట్టాలనుకున్నప్పుడు, ప్రతీకార భావనను నిగ్రహించుకోగలగాలి. అప్పుడే మనపై మనకు పూర్తి అదుపు ఉంటుంది.

దశపాపహర దశమి అనేది ఒక ఆధ్యాత్మిక సందర్భం. ఈ రోజున శారీరక (కాయిక), మాటల (వాచిక), మనస్సు (మానసిక) పాపాలను తొలగించుకోవడానికి ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. శారీరక పాపాల్లో దొంగతనం, దెబ్బలాట వంటివి ఉంటాయి. మాటల పాపాల్లో ఇతరులను నిందించడం, అసూయతో మాట్లాడడం ఉంటాయి. మానసిక పాపాలు అంటే ఇతరులకు చెడు జరగాలని కోరుకోవడం. ఈ పాపాలను నివారించడం ద్వారా కోపం, ప్రతీకారం, అసూయ వంటి భావాలను అణచివేయవచ్చు.

ఉదాహరణకు, ద్రౌపది వస్త్రాపహరణం సమయంలో దుశ్శాసనుడు పాండవులను ‘గొడ్డువైనవారు’ అని అవమానించినప్పుడు, అర్జునుడికి ఆ మాట బాణంలా తగిలింది. ఇది మాటల ప్రతీకార భావనకు ఉదాహరణ. ఇటువంటి భావాలను అష్టాంగ యోగ సాధన ద్వారా నియంత్రించవచ్చని ఆధ్యాత్మిక గురువులు వివరించారు.