12,000 ఏళ్ల క్రితం నిర్మించిన గోబెక్లి టెపె ఆలయాన్ని ఎందుకు పూడ్చేశారు?

టర్కీలోని గోబెక్లి టెపె అనే పురావస్తు ప్రదేశం 12,000 ఏళ్ల నాటి భారీ రాతి నిర్మాణాలతో చరిత్రను తిరగరాసింది. 1994లో జర్మన్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త క్లాస్ స్మిత్ ఈ ప్రాంతంలో తవ్వకాలు ప్రారంభించారు. టీ ఆకారంలో 15-20 అడుగుల ఎత్తు, 10-20 టన్నుల బరువున్న రాతి స్తంభాలు వలయాలుగా ఏర్పాటు చేసి ఉన్నాయి. వీటిపై పాములు, నక్కలు, అడవి పందులు, రాబందులు, తేళ్లు, చిరుతలు వంటి జంతువుల శిల్పాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి.

రేడియో కార్బన్ పరీక్షల ప్రకారం ఈ నిర్మాణం క్రీ.పూ. 9600 నాటిది. ఈజిప్ట్ పిరమిడ్ల కంటే, స్టోన్హెంజ్ కంటే దాదాపు 7,000 ఏళ్లు పాతది. ఆసక్తికరంగా, దీని చుట్టూ నివాస గృహాల ఆనవాళ్లు లేవు. నిర్మాణ శైలి, పరిస్థితులు చూస్తే ఇది ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా భావిస్తున్నారు.

ఈ ఆలయం వెయ్యేళ్లపాటు వినియోగించిన తర్వాత, నిర్మించిన ప్రజలే సుమారు క్రీ.పూ. 8000లో దీన్ని కావాలని మట్టి, రాళ్లు, జంతువుల ఎముకలతో పూడ్చిపెట్టారు. అయితే ఈ భవనం కూలిన దాఖలాలు లేవు. శత్రు దాడి గానీ, భూకంపం గానీ జరిగినట్టు ఆధారాలు లేవు. ప్రతి వలయాన్ని జాగ్రత్తగా పూడ్చడంతో ఇది ఒక పవిత్ర మతాచారం కావచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. వ్యవసాయం, గ్రామాల విస్తరణ తర్వాత కేంద్రీకృత ఆరాధన స్థలం అవసరం తగ్గడంతో గౌరవంగా మూసివేసి ఉండొచ్చనే వాదన కూడా ఉంది.

గోబెక్లి టెపెలో ఇప్పటివరకు కేవలం 10% మాత్రమే తవ్వకాలు జరిగాయి. మిగిలిన 90% ఇంకా భూమి కిందే ఉండటంతో, భవిష్యత్తు తవ్వకాల్లో మానవ చరిత్రపై మరిన్ని ఆశ్చర్యకరమైన విషయాలు బయటపడే అవకాశం ఉంది.