పుట్టగొడుగుల పెంపకంతో స్వయం ఉపాధి: తక్కువ ఖర్చుతో అధిక ఆదాయం

పుట్టగొడుగులకు మార్కెట్లో డిమాండ్ పెరిగింది. రెస్టారెంట్లలో ప్రత్యేక వంటకాలుగా, చిరు వ్యాపారులు పచ్చళ్ల రూపంలో వీటిని వాడుతున్నారు. దీంతో పుట్టగొడుగుల పెంపకం లాభసాటి కుటీర పరిశ్రమగా మారింది. కృష్ణా జిల్లా ఘంటసాల కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం శాస్త్రవేత్త కృష్ణవేణి ఈ పెంపకం వివరాలు తెలియజేశారు.

తక్కువ పెట్టుబడితో మొదలుపెట్టవచ్చు. చిన్న షెడ్డు లేదా ఇంటి ఆవరణలో సాగు చేయొచ్చు. కేవలం రూ.10,000తో ప్రారంభించవచ్చు. భారతదేశంలో నాలుగు రకాల పుట్టగొడుగులు సాగు అవుతున్నాయి: బటన్, ఆయిస్టర్, మిల్కీ, చైనీస్. బటన్ మష్రూమ్ 15-18°C ఉష్ణోగ్రతలో మాత్రమే పెరుగుతుంది. ఆయిస్టర్ 32°C, 85% తేమతో పెరుగుతుంది. మిల్కీ మష్రూమ్ 32-38°C, 85-90% తేమతో తక్కువ శ్రమ, ఖర్చుతో సాగు చేయవచ్చు.

మిల్కీ మష్రూమ్ పెంపకం ప్రక్రియ: వరిగడ్డిని 3-5 సెం.మీ. ముక్కలుగా కట్ చేసి, 100 లీటర్ల నీటిలో 10 కేజీల గడ్డి, 200 మి.లీ. ఫార్మలిన్, 7.5 గ్రా. బావిస్టిన్ కలిపి 12-15 గంటలు నానబెట్టాలి. నీళ్ళు వడకట్టి 40% తేమ ఉండేలా ఆరబెట్టాలి. 14x24 అంగుళాల ఫ్రూటింగ్ బ్యాగ్‌లో 5 సెం.మీ. గడ్డి, స్పాన్ వేస్తూ 4-5 లేయర్లు చేసి రబ్బర్ బ్యాండ్‌తో మూయాలి. ఈ బ్యాగులను 32-38°C చీకటి గదిలో 20-25 రోజులు ఉంచితే స్పాన్ వ్యాప్తి చెందుతుంది. తర్వాత వెలుతురు గదికి మార్చి, బ్యాగులను మధ్యలో కట్ చేసి, పాశ్చరైజ్ చేసిన మట్టిని 2-3 సెం.మీ. కేసింగ్ వేయాలి. నీటిలో బావిస్టిన్ స్ప్రే చేసి, ఉదయం సాయంత్రం నీళ్ళు చల్లుతూ ఉండాలి. 10-15 రోజుల్లో పుట్టగొడుగులు వస్తాయి. ఒక బెడ్ నుంచి మూడు కోతలు పొందవచ్చు.

సేంద్రియ పద్ధతిలో గడ్డిని 20 నిమిషాలు ఉడకబెట్టి, కేసింగ్ మట్టిని ఆవిరిలో శుద్ధి చేయొచ్చు. గదిని ఫార్మలిన్‌తో శుభ్రం చేసుకోవాలి. 6-12 నెలల గడ్డి వాడాలి. తేమ శాతం ఎక్కువగా ఉండేలా చూడాలి. నలుపు, ఆకుపచ్చ, పసుపు మచ్చలు కనిపిస్తే బావిస్టిన్ లేదా బ్లీచింగ్ పౌడర్ స్ప్రే చేయాలి. ముందుగా శిక్షణ తీసుకుంటే నష్టాలు తగ్గుతాయి. సొంత మార్కెటింగ్ చైన్ ఏర్పాటు చేసుకుంటే మంచి ఆదాయం పొందవచ్చు.