పెడన కలంకారి: శతాబ్దాల వారసత్వం, నేటి సవాళ్లు

పెడన కలంకారి అనేది శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన హస్తకళ. కృష్ణా జిల్లా పెడనలో ఈ కళ ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. చేతి బ్లాక్ ప్రింటింగ్, సహజ రంగులతో ఇది రూపొందుతుంది.

కలంకారి తయారీలో అనేక దశలు ఉంటాయి. ముందుగా తెల్ల కాటన్ వస్త్రాన్ని నీటిలో ఉడకబెట్టి సహజ పదార్థాలతో కడిగి మృదువుగా చేస్తారు. తర్వాత చెక్క బ్లాకులతో డిజైన్లు ముద్రిస్తారు. అవసరమైన చోట కలంతో సూక్ష్మ ఆకృతులు గీస్తారు. చెట్లు, వేర్లు, పూల నుంచి సేకరించిన సహజ రంగులు వేస్తారు. ఈ ప్రక్రియలో అనేకసార్లు ఉతకడం, ఎండబెట్టడం వంటి కఠినమైన పని ఉంటుంది.

పెడన కలంకారికి దేశీయంగానే కాకుండా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలోనూ మంచి డిమాండ్ ఉంది. విదేశీయుల అభిరుచులకు అనుగుణంగా కస్టమైజ్డ్ డిజైన్లు చేస్తున్నారు. అమెరికాలోని ఓ రోడ్ మ్యాప్ ను కూడా వస్త్రంపై గీసినట్టు కళాకారులు తెలిపారు. ప్రస్తుతం మధ్యవర్తుల ద్వారా ఎగుమతులు జరుగుతున్నాయి.

యువతలో కలంకారిపై ఆసక్తి పెరుగుతోంది. చాలా మంది నేర్చుకుని ఉపాధి పొందుతున్నారు. ఆధునిక డిజైన్లు చేస్తూ కొత్త తరం ముందుకు వస్తోంది. ఒక కళాకారిణి తన డిప్లొమా పూర్తి చేసి పెన్ కలంకారిలో ఆసక్తితో పనిచేస్తున్నట్టు చెప్పారు. మరొకరు రెండేళ్లుగా పనిచేస్తున్నారు. 10 మందితో ప్రారంభమైన యూనిట్‌లో ఇప్పుడు 20 మంది పనిచేస్తున్నారు.

అయితే కళాకారులు అనేక సవాళ్లు ఎదుర్కొంటున్నారు. తక్కువ ధరకు వచ్చే కెమికల్ ప్రింట్ల వల్ల సంప్రదాయ కలంకారికి ముప్పు ఏర్పడింది. ఇలాగే కొనసాగితే పదేళ్లలో ఈ కళ కనుమరుగయ్యే ప్రమాదం ఉందని కళాకారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. వేసవిలో నీటి కొరతతో వాషింగ్ ప్రక్రియ కష్టంగా మారింది. గోదావరి నదికి 150 కిలోమీటర్ల దూరం వెళ్లాల్సి వస్తోంది.

స్థానిక ప్రతినిధులు ప్రభుత్వ సహాయం కోరుతున్నారు. ప్రత్యక్ష ఎగుమతులకు వీలు కల్పించాలని, స్థానికంగా వాషింగ్ సౌకర్యం ఏర్పాటు చేయాలని కోరారు. పెడన మరియు చుట్టుపక్కల గ్రామాల్లో దాదాపు 15,000 మంది ఈ పరిశ్రమపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. కలంకారిని కాపాడుకోవడానికి పరిశ్రమ, ప్రభుత్వం కలిసి ఒక కమిటీ ఏర్పాటు చేయాలని సూచిస్తున్నారు.

ఇలా శతాబ్దాల నాటి ఈ కళ నేటి తరానికి ఉపాధి కల్పిస్తూ అంతర్జాతీయ వేదికలపై మన్ననలు పొందుతోంది. కళాకారుల కృషి, సంప్రదాయం నిలబెట్టడంలో కీలకం.