రష్యా దిగుమతి ఆంక్షలతో ఆర్మేనియా ఆప్రికాట్ రైతులు ఆవేదన

రష్యా ఆర్మేనియా నుంచి వచ్చే ఆప్రికాట్లు, కూరగాయలు, పూలు, చేపలు, వైన్ వంటి పలు ఉత్పత్తులపై దిగుమతి ఆంక్షలు విధించింది. ఈ నిర్ణయం ఆర్మేనియా ప్రధాని నికోల్ పాషిన్యాన్ యూరోప్ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నందుకు ప్రతీకారంగా తీసుకున్నట్టు విస్తృతంగా భావిస్తున్నారు. ఈ ఆంక్షలతో ఆర్మేనియాలోని రైతులు తీవ్ర ఒత్తిడికి గురవుతున్నారు. అరారత్ లోయలో 75 ఏళ్ల రైతు అరామైస్ గజారియన్ మాట్లాడుతూ, రష్యా ప్రభుత్వం మా వంటి సామాన్యులను శిక్షిస్తోందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. తన తోటలో నడుస్తూ ఆయన కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి. ‘శతాబ్దాల నాటి స్నేహం ఉన్న దేశం ఒక్కసారిగా మా ఎకానమీని మూసేసింది. ఇది క్షమించదగినది కాదు. కనీసం ఒక ఏడాది వ్యాపారం చేసుకోవడానికి అవకాశం ఇవ్వాల్సింది’ అని గజారియన్ బాధపడ్డారు. మరో రైతు ‘రష్యా ఇక మాకు నమ్మదగిన భాగస్వామి కాదు. మార్పు కావాలి, కానీ సర్దుబాటుకు సమయం కావాలి’ అని అన్నారు. 2024లో రష్యా ఆర్మేనియా నుంచి 50 లక్షల కిలోలకు పైగా ఆప్రికాట్లు దిగుమతి చేసుకుంది, వాటి విలువ 70 లక్షల డాలర్లు. ఈ దిగుమతుల్లో రష్యాదే అత్యధిక వాటా. ఆర్మేనియా సోవియట్ అనంతర దేశం, రష్యా నేతృత్వంలోని యూరేషియన్ ఎకనామిక్ యూనియన్‌లో సభ్యురాలు. అక్కడ రష్యా సైనిక స్థావరాలు ఉన్నాయి. అయితే ఆర్మేనియా-అజర్బైజాన్ మధ్య కరాబాఖ్ వివాదంలో రష్యా జోక్యం చేసుకోకపోవడంతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. దాంతో పాషిన్యాన్ ప్రభుత్వం రష్యా నేతృత్వంలోని భద్రతా కూటమి నుంచి తప్పుకుంది, EU, అమెరికాతో సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకుంటోంది. EU సభ్యత్వం దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. జూన్‌లో జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికల ముందు రష్యా ఈ ఆంక్షలు ప్రకటించింది. ఎన్నికల్లో పాషిన్యాన్ పార్టీ విజయం సాధించినా రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ ఇంకా అభినందించలేదు, మాస్కో ఎన్నికల్లో అవకతవకలు జరిగాయని విమర్శించింది. ఈ వాణిజ్య యుద్ధంతో ఆర్మేనియా రైతులు ప్రత్యామ్నాయ మార్కెట్ల కోసం ఆరాటపడుతున్నారు. ఆర్మేనియా ప్రభుత్వం గ్రీన్హౌస్ ఎగుమతులకు సబ్సిడీలు, EUకి తాజా పండ్లపై కస్టమ్స్ సుంకాల భర్తీ వంటి చర్యలు చేపట్టింది. EU కమిషన్ సుమారు 50 మిలియన్ యూరోలు (57 మిలియన్ డాలర్లు) తక్షణ సాయం ప్రకటించి, 80% ఎగుమతులకు సుంకం రహిత ప్రవేశం కల్పించింది. అయితే ఆర్మేనియా సెంట్రల్ బ్యాంక్ గవర్నర్ హెచ్చరిస్తూ, కొత్త మార్కెట్లు కనుగోలేకపోతే ఆర్థిక వ్యవస్థ 2% వరకు కుంచించుకుపోవచ్చని తెలిపారు. రష్యా మార్కెట్‌కు ప్రత్యామ్నాయం కనుగొనడం ఆర్మేనియాకు సవాలుగా మారింది.