అమెరికాతో కెన్యా అరుదైన ఖనిజాల ఒప్పందం: $62 బిలియన్ విలువైన నిక్షేపాల ప్రాసెసింగ్‌పై రూటో షరతు

అమెరికా కెన్యాలోని అత్యంత విలువైన అరుదైన ఖనిజ నిక్షేపాలపై నియంత్రణ కోసం ప్రాథమిక ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. కెన్యాలోని మ్లిమా కొండ వద్ద ఉన్న ఈ నిక్షేపాల విలువ $62 బిలియన్లకు పైగా ఉంటుందని అంచనా. ఫ్రాన్స్‌లో జరిగిన జీ7 సదస్సులో కెన్యా అధ్యక్షుడు విలియం రూటో ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. అరుదైన ఖనిజాలు, నియోబియం వంటి కీలక ఖనిజాలను కెన్యాలోనే ప్రాసెస్ చేయాలని అమెరికాతో ఒప్పందం కుదిరినట్లు ఆయన తెలిపారు.

స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, అత్యాధునిక సైనిక క్షిపణుల తయారీకి అవసరమైన అరుదైన ఖనిజాల మార్కెట్‌పై ఇప్పటివరకు చైనా ఆధిపత్యం కొనసాగుతోంది. అయితే ఈ ఆధిపత్యాన్ని బద్దలు కొట్టేందుకు అమెరికా ఆర్థిక బలాన్ని ఉపయోగిస్తోంది. అదే సమయంలో రష్యా మాలి, సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ వంటి దేశాల్లో సైనిక భద్రత కల్పించి మైనింగ్ ప్రాంతాలకు ప్రాప్యత పొందుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో కెన్యా ఒప్పందం అమెరికాకు పెద్ద విజయంగా భావిస్తున్నారు.

దశాబ్దాలుగా విదేశీ శక్తులు ఆఫ్రికా దేశాల నుంచి ముడి ఖనిజాలను తవ్వి తీసుకెళ్లి లాభాలు గుంజుకునే విధానాన్ని రూటో తిరస్కరించారు. డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగోతో అమెరికా చేసుకున్న ఒప్పందంలో కూడా ఖనిజాలను స్థానికంగానే ప్రాసెస్ చేసే నిబంధన ఉన్నట్లు ఆయన ఉదాహరణగా చెప్పారు. ఈ విధానం వల్ల $62 బిలియన్ల విలువైన సంపదలో ఎక్కువ భాగం కెన్యాకే లభించే అవకాశం ఉంది.

అయితే, అమెరికాతో సంబంధాలు పెంచుకోవడం రూటో ప్రభుత్వానికి దేశీయంగా నమ్మకాన్ని కోల్పోయేలా చేస్తోంది. ఇటీవల అమెరికా ప్రతిపాదించిన ఎబోలా క్వారంటైన్ కేంద్రం, ఆరోగ్య సహాయ ఒప్పందంపై డేటా షేరింగ్ ఆందోళనలతో కెన్యాలో తీవ్ర నిరసనలు చెలరేగాయి. ఈ ఒప్పందాన్ని గత డిసెంబర్‌లో కోర్టు నిలిపివేసింది. ప్రజా వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ, రూటో అమెరికాతో ఒప్పందాలను సమర్ధిస్తూనే ఉన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఈ భారీ ఖనిజ ఒప్పందం కెన్యాకు సంపద తెచ్చిపెడుతుందా లేక మరింత అస్థిరతకు దారితీస్తుందా అన్నది వేచి చూడాల్సిన అంశం.