బిర్యానీ చరిత్ర: ఇది మొఘల్ వంటకమా? పుట్టింది ఎక్కడ?

బిర్యానీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాచుర్యం పొందిన భారతీయ వంటకం. అయితే ఇది అసలు భారత్‌లో పుట్టిందా, విదేశాల నుంచి వచ్చిందా? ఈ విషయంలో చరిత్రకారుల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.

ఒక వాదన ప్రకారం, బిర్యానీ అనే పదం పర్షియన్ భాషలోని 'బిరింజ్ బిర్యాన్' నుంచి వచ్చింది. దీనికి వేయించిన బియ్యం అని అర్థం. పర్షియాలోని సఫవిద్, తైమూరి రాజవంశాల కాలంలో నెయ్యిలో బియ్యం వేయించి, మాంసం, డ్రై ఫ్రూట్స్, కుంకుమ పువ్వుతో పొరలుగా అమర్చి, మూత పెట్టి నెమ్మదిగా వండే పద్ధతి ఉండేది. నేటి దమ్ విధానానికి ఇదే మూలమని ఆహార చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు.

ఈ వంటకం పర్షియా నుంచి ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌కు వ్యాపించి, అక్కడ కాబులీ పులావుగా అభివృద్ధి చెందింది. 1504లో బాబర్ కాబుల్‌కు వచ్చినప్పుడు ఈ వంటకాల సంప్రదాయాన్ని స్వీకరించాడు. 1526లో ఆయన భారత్‌కు వచ్చి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించినప్పుడు, బియ్యం, మసాలాలతో ఈ వంటకానికి కొత్త రూపం వచ్చింది.

మరోవైపు, బిర్యానీ పూర్తిగా భారత్‌లోనే రూపుదిద్దుకుందనే వాదన కూడా ఉంది. క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దంలో ప్రస్తుత తమిళనాడులో యోధుల కోసం బియ్యం, మాంసం, నెయ్యి, మిరియాలతో తయారు చేసే వంటకం ఉండేదని చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. అదే బిర్యానీకి తొలి రూపమై ఉండవచ్చని కొందరు భావిస్తున్నారు.

ఏదేమైనా, ఈ వంటకానికి కళాత్మక రూపం ఇచ్చింది మాత్రం భారతదేశమేనని చాలామంది చరిత్రకారులు అంగీకరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా అవధ్ (లక్నో), హైదరాబాద్ రాజదర్బార్లలో బిర్యానీ అత్యున్నత స్థాయికి చేరింది. లక్నో బిర్యానీ సున్నితమైన రుచులతో, హైదరాబాద్ బిర్యానీ ఘాటైన మసాలాలతో ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు పొందాయి. బిర్యానీ ఒక్క దేశానికి చెందినది కాకుండా, అనేక సంస్కృతుల కలయికగా రూపొందిన వంటకంగా నిలిచింది.