ఇథియోపియా ఆర్థిక విప్లవం: అబీ అహ్మద్ నేతృత్వంలో గ్రాండ్ ఇథియోపియన్ రినైసాన్స్ డ్యామ్, మెగా ప్రాజెక్టులు

ఆఫ్రికా ఖండంలో ఒకప్పుడు యుద్ధం, కరువుతో వార్తల్లో నిలిచిన ఇథియోపియా ఇప్పుడు పూర్తి భిన్నమైన మార్గంలో దూసుకుపోతోంది. ప్రధాని అబీ అహ్మద్ నాయకత్వంలో దేశం చేపట్టిన భారీ మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టులు దీనిని ఆఫ్రికా హార్న్ ప్రాంతపు వేగంగా ఎదుగుతున్న ఆర్థిక శక్తిగా మారుస్తున్నాయి. ఈ పరివర్తనకు గుండెకాయలాంటి గ్రాండ్ ఇథియోపియన్ రినైసాన్స్ డ్యామ్ (GERD) ఆఫ్రికాలోనే అతిపెద్ద జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు. 5,000 మెగావాట్ల కంటే ఎక్కువ విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం కలిగిన ఈ డ్యామ్ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, నిర్మాణంలో ఒక్క డాలర్ కూడా ప్రపంచ బ్యాంకు లేదా IMF నుంచి తీసుకోలేదు. ఇథియోపియా దేశవ్యాప్తంగా ప్రజలు, విదేశాల్లోని ప్రవాసులు చెమట, పొదుపుతో సమకూర్చిన నిధులతో ఈ భారీ ప్రాజెక్టును నిలబెట్టారు. ప్రధాని అబీ మాటల్లో చెప్పాలంటే, ‘ఇది ఆఫ్రికన్లు ఆఫ్రికాను నిర్మించుకునే ప్రతీక.’ GERD ఇప్పుడు కెన్యా, జిబౌటీ, సూడాన్లకు క్లీన్ పవర్ ఎగుమతి చేస్తూ విదేశీ కరెన్సీని ఆర్జిస్తోంది. ఇంతకుముందు అడిస్ అబాబా రోజూ విద్యుత్ కోతలతో చీకటిగా ఉండేది, ఇప్పుడు వెలుగులీనుతోందని స్థానికులు చెబుతున్నారు.

ఇక విమానయాన రంగంలోనూ ఇథియోపియా మరో పెద్ద అడుగు వేస్తోంది. ఇప్పటికే ఆఫ్రికాలో అతిపెద్ద ఎయిర్లైన్స్ అయిన ఇథియోపియన్ ఎయిర్లైన్స్, కొత్త బిషాఫ్టు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నిర్మాణం చేపడుతోంది. రిపోర్టుల ప్రకారం, 1,250 కోట్ల డాలర్లు (సుమారు రూ.1.04 లక్షల కోట్లు) వ్యయంతో నిర్మించే ఈ ఎయిర్పోర్ట్ సంవత్సరానికి 110 మిలియన్ల మంది ప్రయాణికులను, 40 లక్షల టన్నుల కార్గోను నిర్వహించగలదు. ఇది అడిస్ అబాబాను ఆఫ్రికా, యూరప్, ఆసియాలను కలిపే కీలక గేట్వేగా మార్చే లక్ష్యంతో ఉంది. అంతేకాక, ఇథియోపియా ఖనిజాల ఎగుమతులను కూడా వేగంగా పెంచుతోంది. కురా గోల్డ్ వంటి ప్రాజెక్టులతో బంగారం విదేశీ కరెన్సీకి ప్రధాన వనరుగా మారుతోంది. వ్యవసాయంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించేందుకు ఆఫ్రికా కుబేరుడు అలికో డాంగోటే 250 కోట్ల డాలర్లతో సోమాలి ప్రాంతంలో భారీ ఎరువుల కర్మాగారాన్ని నిర్మిస్తున్నారు. ఇది సంవత్సరానికి 30 లక్షల టన్నుల యూరియాను ఉత్పత్తి చేసి దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించనుంది.

డిజిటల్ రంగంలోను ఇథియోపియా వెనుకబడలేదు. అమ్హారా ప్రాంతంలోనే 20 లక్షల మంది ప్రభుత్వ శిక్షణ పొందారు. అనేక నగరాల్లో 5G, వందలాది పట్టణాలకు 4G సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. దశాబ్దాలుగా మూసివేసి ఉన్న టెలికాం, బ్యాంకింగ్, రియల్ ఎస్టేట్, క్యాపిటల్ మార్కెట్లను ప్రైవేట్ పెట్టుబడులకు తెరిచారు. గత ఏడాదే సెక్యూరిటీస్ ఎక్స్ఛేంజ్ ప్రారంభించడం పెద్ద మైలురాయి. అయితే ద్రవ్యోల్బణం, అంతర్గత భద్రతా సమస్యలు, నైలు నది-ఎర్ర సముద్రం వివాదాలు వంటి సవాళ్లు ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్నాయి. అయినా, ఇథియోపియా ఈ ప్రాజెక్టులతో ఆఫ్రికాలోని హార్న్ ప్రాంతపు ఆర్థిక మ్యాపును తిరగరాస్తోంది.