జ్ఞాన పంచమి: సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి పూజా విధానం, మంత్రం అర్థం

కార్తీక మాసంలో శుక్ల పక్షంలో వచ్చే పంచమి తిథిని జ్ఞాన పంచమి అని పిలుస్తారు. ఈ రోజు సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామికి ప్రీతికరమైనది. ఈ రోజునే స్వామి సర్వ దేవతలకు సేనాధిపతిగా పట్టాభిషిక్తుడయ్యారని ప్రామాణిక గ్రంథాలు తెలియజేస్తున్నాయి.

పురాణ కథ ప్రకారం తారకాసురుడు బ్రహ్మదేవుడి గురించి కఠిన తపస్సు చేశాడు. పరమేశ్వరుడి తేజస్సు నుంచి జన్మించిన బాలుడి చేతుల్లో తప్ప తనకు మరణం రాకూడదని వరం అడిగాడు. సతీదేవి వియోగం తర్వాత పరమేశ్వరుడికి కుమారుడు పుట్టడం అసంభవం అని ఆయన భావించాడు. బ్రహ్మదేవుడు తథాస్తు అని వరాన్ని ఇచ్చాడు.

తర్వాత తారకాసురుడు దేవతలను, ఋషులను తీవ్రంగా ఇబ్బంది పెట్టాడు. పరమేశ్వరుడి దివ్య తేజస్సు రెల్లుగడ్డి పొదల్లో పడింది. ఆ పొదల నుంచి ఆరు ముఖాలతో సుబ్రహ్మణ్య స్వామి జన్మించారు. ఆరుగురు కృత్తికలు ఆయనకు పాలిచ్చి పెంచారు.

నారద మహర్షి సలహా మేరకు స్వామి కైలాసానికి వెళ్లారు. తాను తారకాసురుడిని సంహరించడానికే జన్మించానని ఆయన పార్వతీ పరమేశ్వరుల ద్వారా తెలుసుకున్నారు. పార్వతీదేవి వేల్ అనే ఆయుధాన్ని ప్రసాదించారు. పరమేశ్వరుడు ఆయనను సర్వ దేవతలకు సైన్యాధిపతిగా నియమించారు. ఆ రోజే కార్తీక శుక్ల పంచమి అని గ్రంథాలు చెప్తున్నాయి.

ఈ రోజున సుబ్రహ్మణ్య స్వామి ఆలయానికి వెళ్లి అర్చన లేదా అభిషేకం చేయించుకోవచ్చు. ఎర్రటి మందార పూలు సమర్పించడం ఆనవాయితీ. ఇంట్లో దీపారాధన చేసి సుబ్రహ్మణ్య మంత్రాన్ని పఠించాలని చెప్తారు.

ఈ రోజు పఠించే శ్లోకంలోని పదాల అర్థం ఇలా ఉంది. శక్తి హస్తం అంటే చేతిలో వేల్ ఆయుధం ధరించిన స్వామి. విరూపాక్షం అంటే గొప్ప మూడో నేత్రం కలిగిన స్వామి. సిఖి వాహన అంటే నెమలి వాహనం. షడాననం అంటే ఆరు ముఖాలు కలిగినవాడు. దారుణం అంటే రాక్షసులకు భయంకర రూపంలో దర్శనం ఇచ్చేవాడు. రిపు రోగ గ్నం అంటే శత్రుబాధలను, అనారోగ్యాలను పోగొట్టేవాడు. కుక్కుట ధ్వజం అంటే కోడి జెండా కలిగినవాడు. భావయే అంటే ఆయనను మనస్సులో తలుచుకోవడం.