భారత్‌తో సరిహద్దు వివాదాలపై నేపాల్ చేసిన కీలక ప్రకటన

నేపాల్ భారత్‌తో సరిహద్దు వివాదాలను రాయబార చర్చల ద్వారా పరిష్కరించడానికి తిరిగి నిబద్ధత వ్యక్తం చేసింది. మే 31న నేపాల్ విదేశాంగ మంత్రిత్వశాఖ విడుదల చేసిన ప్రకటనలో, ఇరు దేశాలు దౌత్య నోట్లు మార్చుకున్నాయని, రాయబార చర్చల ద్వారా విభేదాలను పరిష్కరించేందుకు పునరుద్ఘాటించినట్లు తెలిపింది. 1816లో జరిగిన సుగౌలీ ఒప్పందం ప్రకారం రెండు దేశాల మధ్య విస్తృత సరిహద్దు ఉన్నప్పటికీ, లింపియాధుర, లిపులేఖ్, కాలాపానీ, సుస్తా వంటి ప్రాంతాల్లో వివాదాలు కొనసాగుతున్నాయి. నేపాల్-భారత్ సాంకేతిక కమిటీ డేటా సేకరణ, స్తంభాల పునరుద్ధరణ చేపడుతూ, రెండు దేశాల భూభాగం పరస్పరం కలిసి ఉండే ప్రాంతాలను గుర్తించింది. నేపాల్ చారిత్రక ఒప్పందాలు, ఉమ్మడి మ్యాపుల ఆధారంగా పరిష్కారానికి సిద్ధమని తెలిపింది. భారత్ మాత్రం లిపులేఖ్ పాస్‌పై నేపాల్ చేసిన వాదనలను ఏకపక్షమని, చారిత్రక ఆధారాలు లేవని తిరస్కరించింది. కైలాష్ మానసరోవర్ యాత్రా మార్గం 1954 నుంచి వాడుతున్నదని, భారత్ ఈ అంశంపై స్థిరమైన వైఖరిని కొనసాగిస్తోందని విదేశాంగ మంత్రిత్వశాఖ అధికార ప్రతినిధి రణధీర్ జైశ్వాల్ పేర్కొన్నారు. నేపాల్ 2020లో కేపీ శర్మ ఓలీ ప్రభుత్వ హయాంలో లిపులేఖ్, లింపియాధుర, కాలాపానీలను చేర్చిన నూతన మ్యాపును రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ప్రకటించగా, భారత్ ఆ చర్యను కృత్రిమమని, దౌత్య ప్రక్రియలకు విరుద్ధమని తోసిపుచ్చింది. ప్రస్తుతం ద్వైపాక్షిక సంబంధాల స్పూర్తితో సరిహద్దు సమస్యలను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించేందుకు రెండు దేశాలు ప్రతిబద్ధమయ్యాయి.