అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధ నీడలో 90 లక్షల భారతీయుల భద్రత; రెమిటెన్స్లు, ఇంధన సరఫరాలపై ఆందోళన

అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగి యుద్ధరూపం దాల్చడంతో గల్ఫ్ దేశాల్లో నివసిస్తున్న 90 లక్షల మంది భారతీయ కార్మికుల భద్రతపై తీవ్ర ఆందోళన నెలకొంది. ప్రస్తుతం ఆరు అరబ్ దేశాల్లో – సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్, ఖతార్, బహ్రెయిన్, ఒమన్ – సుమారు 93 లక్షల మంది భారతీయులు తాత్కాలికంగా నివసిస్తూ పని చేస్తున్నారు. వీరి నుంచి స్వదేశానికి వచ్చే రెమిటెన్స్లు సంవత్సరానికి 50 బిలియన్ డాలర్ల వరకు ఉండడంతో గల్ఫ్ ప్రాంతం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలక మూలంగా మారింది. 2024లో భారత్ మొత్తం 129 బిలియన్ డాలర్ల రెమిటెన్స్లు అందుకోగా, అందులో అత్యధిక భాగం గల్ఫ్ నుంచే వచ్చాయి.

యుద్ధం ముందు నుంచే గల్ఫ్‌లో భారతీయ కార్మికులకు భద్రత సవాళ్లు ఉన్నాయని ప్రభుత్వం పార్లమెంటుకు అందించిన డేటా వెల్లడిస్తోంది. 2023-25 మధ్య కేవలం ఈ ఆరు దేశాల్లోనే కార్యస్థల ప్రమాదాల్లో 443 మంది చనిపోయారు – అంటే ప్రతి మూడు రోజులకు ఒకరి ప్రాణం పోయింది. అదే కాలంలో 1,300 మందికి పైగా ఆత్మహత్యలు సంభవించాయి. సౌదీ అరేబియాలో అత్యధికంగా 6,000 సహజ మరణాలు నమోదైతే, యూఏఈలో అత్యధిక సూసైడ్లు రికార్డయ్యాయి. ప్రస్తుతం యుద్ధ పరిస్థితి వల్ల అదనపు ప్రమాదం ఏర్పడింది. హార్ముజ్ జలసంధి గుండా చమురు ట్యాంకర్లు, భారతీయ నావికులు రాకపోకలు సాగిస్తుండగా, భారత ప్రభుత్వం తమ నావికులను ఆ మార్గంలోని నౌకల్లో పని చేయొద్దని హెచ్చరించింది. దాదాపు 3 లక్షల మంది భారతీయ నావికులు ప్రపంచ షిప్పింగ్ నౌకాదళంలో ఉన్నారు.

ఇంధన భద్రత దృష్ట్యా భారత్ తన ముడి చమురు దిగుమతి మార్గాలను వైవిధ్యపరచింది. యుద్ధం నడుస్తున్నా భారత్ 7.7% ఆర్థిక వృద్ధి సాధించిందని ప్రధాని మోదీ పేర్కొన్నారు. మాజీ దౌత్యాధికారి అనిల్ ట్రిగుణాయత్ మాట్లాడుతూ, “యుద్ధం అన్నది సర్వత్రా దాడి చేస్తే 90 లక్షల మందిని ఖాళీ చేయడం దాదాపు అసాధ్యం” అని హెచ్చరించారు. అయితే, ఆయన ప్రకారం భారత ప్రభుత్వం స్థానిక అధికారులతో నిరంతరం సంప్రదింపులు జరుపుతూ, కార్మికులకు బీమా, రిజిస్ట్రేషన్ వంటి చర్యలు తీసుకుంటోంది. “గల్ఫ్ దేశాలు భారతీయులను తమ పౌరులతో సమానంగా చూస్తామని హామీ ఇచ్చాయి” అని ఆయన వివరించారు. ప్రస్తుతం విదేశాంగ శాఖ ఆపత్కాల సహాయక ఏర్పాట్లను పకడ్బందీ చేస్తోంది, కానీ పరిస్థితి ఎటు దారి తీస్తుందో ఆగి చూడాల్సిందే.