ప్లాస్టిక్ 10, 20 రూపాయల నోట్లు త్వరలో చలామణీలోకి

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) 2028-29 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి పాలిమర్/ప్లాస్టిక్ పదార్థంతో తయారైన ₹10, ₹20 నోట్లను చలామణీలోకి తీసుకురానుంది. సాధారణ కాగితం నోట్ల కంటే ఇవి 3 నుంచి 4 రెట్లు ఎక్కువ మన్నికగా ఉంటాయని ఆర్బీఐ గవర్నర్ తెలిపారు. చిన్న నోట్ల వినియోగం ఎక్కువగా ఉండడంతో ఇవి తరచూ చేతులు మారుతాయి, త్వరగా అరిగిపోతాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడంతో పాటు నోట్ల ముద్రణ సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు ఈ మార్పు దోహదం చేస్తుందని RBI వివరించింది.

ఈ కొత్త నోట్లను ముందుగా ఫీల్డ్ ట్రయల్స్ కింద పరీక్షిస్తారు. సుమారు 100 కోట్ల ₹10 నోట్లు, 100 కోట్ల ₹20 నోట్లను పరీక్షించనున్నారు. వేసవి వేడి, వర్షాకాలం తేమ, భారీ సంఖ్యలో రోజువారీ లావాదేవీలు — ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఈ నోట్ల పనితీరు ఎలా ఉంటుందో పరిశీలించాకే పూర్తిస్థాయిలో విడుదల చేస్తారు.

పదేళ్ల క్రితం కొచ్చి, సిమ్లా, భువనేశ్వర్ నగరాల్లో పైలట్ ప్రాజెక్టుగా పాలిమర్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టాలని RBI ప్రయత్నించినా సాంకేతిక ఇబ్బందులతో ఆగిపోయింది. ప్రస్తుతం ఆధునిక భద్రతా ఫీచర్లతో ఈ నోట్లను తయారు చేస్తున్నారు. కృత్రిమతను నిరోధించడం కంటే మన్నికే ప్రధాన లక్ష్యమని RBI స్పష్టం చేసింది. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ విస్తరిస్తోన్న కొద్దీ కరెన్సీ డిమాండ్ పెరగనుంది, ఈ నేపథ్యంలో ఖర్చు తక్కువయ్యే, సమర్థవంతమైన నోట్ల ఉత్పత్తి కోసం పాలిమర్ నోట్లను తీసుకువస్తున్నట్లు ఆర్బీఐ వివరించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 60కి పైగా దేశాలు ఇప్పటికే ప్లాస్టిక్ నోట్లను ఉపయోగిస్తున్నాయి. అయితే పేపర్ కరెన్సీ పూర్తిగా తొలగిపోదు, పాలిమర్ నోట్లు వాటితో పాటు చలామణీలో ఉంటాయి.