రష్యా-ఆఫ్రికా శిఖరాగ్ర సమావేశం: 48 దేశాల భాగస్వామ్యం, పుతిన్ బహుళధ్రువ ప్రపంచ విజన్

మాస్కోలో జరుగుతున్న మూడో రష్యా-ఆఫ్రికా శిఖరాగ్ర సమావేశానికి ఆఫ్రికాలోని 54 దేశాల్లో 48 దేశాల ప్రతినిధి బృందాలు హాజరవుతున్నాయని క్రెమ్లిన్ తెలిపింది. వీరిలో 22 దేశాల అధ్యక్షులు స్వయంగా పాల్గొంటున్నారు. రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, ఆఫ్రికన్ యూనియన్ ప్రస్తుత చైర్ అయిన బురుండి అధ్యక్షుడు ఎవరిస్ట్ న్దాయిషిమియేతో కలిసి సమావేశానికి సహ-అధ్యక్షత వహిస్తున్నారు.

వాణిజ్యం, ఇంధనం, ఆహార భద్రత, టెక్నాలజీ ప్రధాన అజెండాగా ఉన్నాయి. 2027 నుంచి 2029 వరకు కొత్త సహకార ప్రణాళికను ఆమోదించనున్నట్లు సమాచారం. పౌర ఏఐ (AI) అంశంపై ప్రత్యేక ప్రకటన కూడా విడుదలయ్యే అవకాశం ఉంది.

ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో పశ్చిమ దేశాలు రష్యాను ఒంటరి చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్న పరిస్థితిలో, ఆఫ్రికాలో తమ ప్రభావం ఇంకా కొనసాగుతోందని చూపించడానికి ఈ సమావేశాన్ని మాస్కో వేదికగా వాడుకుంటోంది. ఆఫ్రికా దేశాల్లో సొంత పరిశ్రమల ఆధారాన్ని నిర్మించాలని తాము కోరుతున్నామని రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లావ్రోవ్ అన్నారు. ఆఫ్రికా ఒక ప్రత్యేక సంస్కృతి, బహుళధ్రువ ప్రపంచానికి ముఖ్యమైన ఆధార స్తంభం అని, ఆఫ్రికన్లు ఇప్పుడు ఆర్థిక మేల్కొలుపు దశలో ఉన్నారని ఆయన అభివర్ణించారు.

అయితే వాణిజ్య సంఖ్యలు మాత్రం అసమతుల్యతను చూపుతున్నాయి. 2025లో రష్యా-ఆఫ్రికా వాణిజ్యం 27 బిలియన్ డాలర్లను దాటింది. 2019లో ఇది 16.8 బిలియన్ డాలర్లు. గత ఏడాది రష్యా ఆఫ్రికాకు 22.7 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన వస్తువులు ఎగుమతి చేయగా, ఆఫ్రికా నుంచి దిగుమతి చేసుకున్నది 4.4 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన వస్తువులే. ఆఫ్రికాలో మొత్తం విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల్లో రష్యా వాటా 1 శాతం కన్నా తక్కువ.

ఇంధన రంగంలో రష్యా ప్రభుత్వ అణు సంస్థ రోసాటమ్ ఈజిప్టులో ఎల్ దబా అణు విద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మిస్తోంది. ఇతర ఆఫ్రికా భాగస్వాములతో పారిశ్రామిక, ఇంధన ప్రాజెక్టులపై మాస్కో చర్చలు జరిపింది.

ఆహార భద్రత కూడా ప్రధాన అంశం. గోధుమ, ఎరువులకు రష్యా కీలక సరఫరాదారు. 2023 శిఖరాగ్రం తర్వాత ఆరు ఆఫ్రికా దేశాలకు ఉచిత ధాన్యాన్ని పంపింది. కానీ ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నల్ల సముద్రం మార్గంలో రవాణాను దెబ్బతీసింది.

ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఆఫ్రికాకు బలమైన ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలనే డిమాండ్‌కు రష్యా మద్దతు తెలిపింది. సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ విస్తరణ ఆఫ్రికా, ఆసియా, లాటిన్ అమెరికాలోని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకే పరిమితం కావాలని లావ్రోవ్ వాదించారు.

వాషింగ్టన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఆఫ్రికా సెంటర్ ఫర్ స్ట్రాటజిక్ స్టడీస్ రీసెర్చ్ డైరెక్టర్ డా. జోసెఫ్ సీగెల్ విశ్లేషిస్తూ, 22 అధ్యక్షుల హాజరు 2023 సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్ స్థాయికి దగ్గరగా ఉందని, తొలి సమావేశంలో ఇది సగం మాత్రమే అని చెప్పారు. ఉక్రెయిన్ ఆక్రమణ కారణంగా ఆఫ్రికా నాయకులు రష్యాకు కొంత దూరం పాటిస్తున్నారని, ఆర్థిక అంశాల్లో స్పష్టమైన పురోగతి లేకపోవడమూ కారణమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

2029 వరకు సాగే కొత్త సహకార ప్రణాళిక ఈ సమావేశం ప్రధాన ఫలితం కానుంది. ఏ ప్రాజెక్టులకు నిధులు కేటాయిస్తారు, ఆఫ్రికా ఉత్పత్తులు రష్యా మార్కెట్‌కు ఎంతమేరకు చేరుతాయి అనేదే ఈ భాగస్వామ్యం హామీలను నెరవేరుస్తుందా లేదా అని నిర్ణయించనుంది.