సెబీ క్లోజింగ్ ఆక్షన్‌ సెషన్‌ ప్రారంభంలోనే సవాళ్లు – అనంత్ నారాయణ్ విశ్లేషణ

సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) ప్రవేశపెట్టిన క్యాష్ మార్కెట్ క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్ (CAS) అమలు తొలి రోజుల్లోనే అనూహ్య ధరల హెచ్చుతగ్గులకు దారితీసింది. నిఫ్టీ 50, సెన్సెక్స్ షేర్లలో మధ్యాహ్నం 3:15 నుంచి 3:30 వరకు ప్రత్యేక వేలం జరిపే ఈ విధానం విదేశీ పాసివ్ ఫండ్స్‌తో సహా గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్ల డిమాండ్‌తో తీసుకొచ్చారు. అయితే సూచీ ధరతో పోలిస్తే 0.5 శాతం వరకు స్టాక్‌ రేట్లు దూసుకుపోవడం, రెండు ఎక్స్ఛేంజీల మధ్య భారీ వ్యత్యాసం, రిటైల్ పెట్టుబడిదారుల నుంచి తక్కువ భాగస్వామ్యం వంటి సమస్యలు బయటపడ్డాయి. సెబీ మాజీ హూల్‌టైమ్ సభ్యుడు అనంత్ నారాయణ్ ఈ విషయంపై ఎన్‌డీటీవీ ప్రాఫిట్‌కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో పలు కీలక అంశాలు వెల్లడించారు.

పాసివ్ ఫండ్స్ ట్రాకింగ్ ఎర్రర్‌ను తగ్గించడం, ప్రపంచ సూచీ ప్రొవైడర్లు ఇచ్చే రేటింగ్స్‌ను మెరుగుపరచడం, అలాగే ఎక్స్‌పైరీ రోజుల్లో క్యాష్ మార్కెట్లో అసహజ కదలికలపై నమ్మకాన్ని పెంచడం వంటి లక్ష్యాలతో సెబీ 2024 డిసెంబర్, 2025 ఆగస్టు నెలల్లో రెండు కన్సల్టేషన్ పేపర్లు విడుదల చేసినట్లు నారాయణ్ వివరించారు. ప్రతి ప్రధాన మార్కెట్‌లో ఇటువంటి వేలం సెషన్ ఉంటుందని, భారత్‌లో అది లేని కారణంగా ‘రిస్ట్రిక్టెడ్’ కేటగిరీలో ఉండేదన్నారు. రెండో కన్సల్టేషన్ తర్వాత 2025 ప్రారంభంలో దీనిని అమలు చేశారు.

అయితే తొలి ట్రేడింగ్ సెషన్లలో కనిపించిన లోపాలను సవరించాల్సిన అవసరం ఉందని నారాయణ్ అభిప్రాయపడ్డారు. ఉదాహరణకు, ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్ ధరలకు భిన్నంగా క్యాష్ ధరలు మారుతున్నాయని, దీనికి పెద్ద ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఇన్వెస్టర్లు ఆర్బిట్రేజ్ అవకాశం వాడుకోవడానికి ముందుకు రావడం లేదని చెప్పారు. షేర్ యొక్క ఇండికేటివ్ ధర లేదా ఆర్డర్ మిస్‌మ్యాచ్ సమాచారం చాలా బ్రోకర్ ఫ్రంట్ ఎండ్స్‌లో అందుబాటులో లేకపోవడమే ఈ సమస్యకు కారణమన్నారు. సెబీ సర్క్యులర్ ప్రకారం ఈ డేటా ఎప్పుడూ పబ్లిక్‌గా ఉండాల్సిందేనని, కానీ టెక్నాలజీ మార్పులు ఇంకా పూర్తికాలేదని వివరించారు.

మరోవైపు షార్ట్ సెల్లింగ్‌ నిషేధం లేదని, స్టాక్ లెండింగ్ అండ్ బారోయింగ్ మెకానిజం (SLBM) వాడుక తక్కువగా ఉందని, అయితే క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్ వల్ల SLBM వినియోగం పెరుగుతుందని నారాయణ్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. ఎక్స్‌పైరీ రోజున డెరివేటివ్స్ వాల్యూమ్లు క్యాష్ మార్కెట్ కంటే 700-800 రెట్లు ఎక్కువగా ఉండటం ఆందోళన కలిగించే అంశమని, కొద్దిపాటి సెషన్‌తో ఈ అసమతుల్యత తగ్గే అవకాశముందని అన్నారు.

ప్రస్తుతం సెబీ అన్ని వాటాదారులతో చర్చిస్తూ మార్పులు సూచిస్తుందని, 3 శాతం పరిమితి (ప్రైస్ బ్యాండ్) సహా పలు సడలింపులు చేస్తే మార్కెట్‌ పార్టిసిపేషన్ పెరిగి ట్రస్ట్ మెరుగవుతుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.