యూఎస్-ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందం: 100 రోజుల యుద్ధం ముగింపు, హార్ముజ్ జలసంధిని తెరిచేందుకు డిజిటల్ సంతకాలు

వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్ మధ్య వారం రోజులుగా సాగిన దౌత్య ప్రయత్నాలు ఫలించాయి. 100 రోజులకు పైగా కొనసాగిన సంఘర్షణను ముగించే శాంతి ఒప్పందానికి రెండు దేశాలు డిజిటల్ సంతకాలు చేశాయి. శుక్రవారం స్విట్జర్లాండ్‌లో అధికారిక సంతకాలు జరగనున్నట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఫ్రాన్స్‌లో ఇమ్మాన్యుయెల్ మాక్రాన్‌తో కలిసి ప్రకటించారు.

ట్రంప్ మాట్లాడుతూ, హార్ముజ్ జలసంధిలో కొంత భాగం మైన్‌లు తొలగించి ఇప్పటికే పాక్షికంగా తెరిచామని, శుక్రవారానికి పూర్తిగా తెరుస్తామని తెలిపారు. ఒప్పందంలో భాగంగా ఇరాన్‌పై ఆంక్షల ఉపశమనం అంశం ఉన్నా, ఇరాన్ ఆ నిబంధనలను పాటిస్తేనే అది అమలవుతుందని ఆయన హెచ్చరించారు. అంతకుముందు రెండు రాత్రుల దాడుల గురించి ప్రస్తావిస్తూ, మూడో దాడి చేయబోతుండగా ఒప్పందం కుదిరిందని ట్రంప్ వివరించారు. ప్రపంచ చమురు ధరలు భారీగా తగ్గాయని, స్టాక్ మార్కెట్లు రికార్డు స్థాయిలకు ఎగశాయని ఆయన సంతోషం వ్యక్తం చేశారు.

అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జెడి వాన్స్ కూడా డిజిటల్ సంతకాలను ధృవీకరించారు. ఒప్పందం పూర్తి పాఠం ఈ వారం చివర్లో విడుదల చేస్తామని చెప్పారు. మరోవైపు ఇరాన్ మాత్రం డిజిటల్ సంతకంపై స్పష్టత ఇవ్వలేదు. ఒక అవగాహన ఒప్పందం (మెమోరాండం ఆఫ్ అండర్స్టాండింగ్) ముసాయిదా చేశామని, డిజిటల్ సంతకం చేసినట్లు ధృవీకరించలేదు. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మాసూద్ బజేషియా ఈ ఒప్పందాన్ని దేశ గౌరవానికి చిహ్నంగా అభివర్ణించారు.

కానీ ఈ ఒప్పందం పట్ల ఇజ్రాయెల్ తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు మాట్లాడుతూ, ఇరాన్ అణు ముప్పును ఎదుర్కోవడం ఆగదని, ఏ ఒప్పందం ఉన్నా ఇరాన్‌కు అణ్వాయుధాలు సొంతం కావడానికి అనుమతించబోమని ప్రకటించారు. ఒప్పందం పూర్తి వివరాలు తెలియనందున విమర్శలు తొందరపాటు అని, అయితే జలసంధిని తెరవడమే ప్రాధమిక లక్ష్యమని ఇజ్రాయెల్ విశ్లేషకులు అంటున్నారు. ఇరాన్ గతంలో టోల్ ఫీజు వసూలు చేయాలన్న డిమాండ్లను వదులుకోవడం, 60 రోజుల్లో అన్ని అంశాలపై చర్చలు జరపడానికి అంగీకరించడం ఈ ఒప్పందంలోని కీలకాంశాలని వారు చెప్పారు.

అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ త్వరలోనే ఒప్పందం పూర్తి పాఠాన్ని విడుదల చేయాలని ఆసక్తి కనబరిచారు. గత ఒబామా ఒప్పందంతో పోలిస్తే ఇది చాలా శక్తివంతమైనదని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. శుక్రవారం నాడు జలసంధి పూర్తిగా తెరుచుకోగానే వివరాలు ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.