వర్షాకాలంలో అరటి తెగుళ్ల నివారణ: సిగటోక, పనామా తెగుళ్లపై రైతులకు హెచ్చరిక

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అరటి సాగు దాదాపు లక్ష హెక్టార్లలో జరుగుతోంది. రాయలసీమలోని అనంతపురం, కడప జిల్లాల్లో సాగు ఎక్కువగా పెరిగింది. అయితే గత రెండు సంవత్సరాలుగా ఆ ప్రాంతాల్లో దిగుబడులు తగ్గుతున్నాయి.

పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కొవ్వూరు ఉద్యాన పరిశోధన స్థానం శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ స్నేహలత వర్షాకాలంలో రైతులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలను వివరించారు. వర్షాకాలంలో సిగటోక (ఈమ్యూసే ఆకుమచ్చ) మరియు పనామా తెగుళ్ళు అరటి తోటలను అధికంగా ఆశిస్తాయని ఆమె తెలిపారు. తెగుళ్ళ ఉద్రృతి 30% కి చేరుకుంటే దిగుబడిపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుందని హెచ్చరించారు.

సిగటోక తెగులు లక్షణాలు: కింద వరస ఆకుల్లో ఈనెలకు సమాంతరంగా పసుపు రంగు మచ్చలు ఏర్పడతాయి. ఆ మచ్చలు గోధుమ రంగులోకి మారి మధ్యలో బూడిద రంగుతో కనిపిస్తాయి. మచ్చలు కలిసిపోయి ఆకు మొత్తం ఎండిపోతుంది. ఈ తెగులు 95–99% తేమ ఉన్నప్పుడు, ఆకులు 6 గంటలపాటు తడిగా ఉన్నప్పుడు వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతుంది.

సిగటోక నివారణకు డాక్టర్ స్నేహలత సూచించిన పద్ధతులు: • ముందస్తు చర్యగా: క్లోరోథలోనిల్ 2 గ్రాములు + మ్యాంకోజెబ్ 2.5 గ్రాములు — 1 లీటర్ నీటిలో కలిపి పిచికారి చేయాలి. • తెగులు కనిపించిన తర్వాత: ప్రాపికొనజోల్ 1 మిల్లీలీటర్ 1 లీటర్ నీటికి పిచికారి చేయాలి. • తెగులు తీవ్రంగా ఉంటే: కార్బన్‌డాజిం + మ్యాంకోజెబ్ మిశ్రమ మందు 1 గ్రాము 1 లీటర్ నీటికి కలిపి పిచికారి చేయాలి. • 25 రోజుల తర్వాత: ట్రైఫ్లాక్స్‌ట్రోబిన్ + టెబుకొనజోల్ మందు 1.4 గ్రాముల చొప్పున పిచికారి చేయాలి. • నాలుగో పిచికారి: డైఫెనోకొనజోల్ 1 మిల్లీలీటర్ 1 లీటర్ నీటికి.

పనామా తెగులు (ఫ్యూజేరియం విల్ట్) విత్తన పిలకల ద్వారా, మట్టి ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఈ తెగులుకు రసాయన మందులు పూర్తిగా పనిచేయవు. అమృతపాని వంటి రకాలు ఈ తెగులుకు లొంగిపోతాయి. తెగులు నిరోధక రకాలు ఎంచుకుని సాగు చేయడం శ్రేయస్కరమని డాక్టర్ స్నేహలత సూచించారు.

పనామా తెగులు లక్షణాలు: కింద ఆకులు పసుపు పట్టి ఎండిపోతాయి. కాండంపై నిలువుగా పగుళ్ళు ఏర్పడతాయి. దుంపను అడ్డంగా చెక్కితే మధ్యలో నల్లని వలయం కనిపిస్తుంది.

పనామా తెగులు నివారణకు: తెగులు ఉన్న ప్రాంతాల నుండి దుంపలు తేకూడదు. నాటే ముందు దుంపలను కాపర్ ఆక్సిక్లోరైడ్ 5 గ్రాములు లేదా కార్బన్‌డాజిం మందు 1 లీటర్ నీటిలో అర గంట నానబెట్టాలి. నాటిన తర్వాత రెండో నెల నుండి ప్రతి నెల కార్బన్‌డాజిం 2 గ్రాములు 1 లీటర్ నీటికి మొక్కకు వేయాలి.

వర్షాకాలం ముందే తోటను శుభ్రంగా ఉంచడం, కలుపు మొక్కలు, ఎండిన ఆకులు తీసివేసి కాల్చివేయడం కూడా ముఖ్యమని ఆమె తెలిపారు. సిఫారసు చేసిన ఎరువులు వేయడం వల్ల కూడా తెగులు ఉద్రృతిని తగ్గించవచ్చు.