బోనం అంటే ఏమిటి? గ్రామ దేవతకు భోజనం సమర్పించే సంప్రదాయం వెనుక కథ

బోనం అనే పదం 'భోజనం' నుంచి ఉద్భవించింది. ఆషాడ మాసంలో గ్రామ దేవతకు నైవేద్యం సమర్పించే పురాతన సంప్రదాయం ఇది.

పూర్వం వ్యవసాయమే జీవనాధారంగా ఉన్న రోజుల్లో, పంటలు వర్షాలు, వరదలు, గాలుల వల్ల నష్టపోయినప్పుడు రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనేవారు. మనోధైర్యం, ఆశీస్సుల కోసం గ్రామ దేవతను ఆశ్రయించేవారు. గ్రామం మొత్తం ఏకమై, ఆషాడ మాసంలో ఒక మంచి రోజున అమ్మవారికి భోజనం నైవేద్యంగా సమర్పించేవారు. అదే వాడుకలో 'బోనం'గా మారింది.

బోనం నైవేద్యం సాధారణంగా మట్టి కుండలో బెల్లం పాయసం వండి, పైన దీపం పెట్టి, కుండకు పసుపు, కుంకుమ, పూలమాలలతో అలంకరిస్తారు. మహిళలు ఈ కుండను నెత్తిమీద పెట్టుకుని, మంగళ వాయిద్యాలతో గ్రామ దేవత ఆలయానికి ఊరేగింపుగా వెళ్తారు.

ఈ సంప్రదాయంలో గ్రామ దేవతను ప్రకృతి రూపంగా భావించి, పంటలు, పశువులు, కుటుంబ సభ్యులను రక్షించమని వేడుకోవడం జరుగుతుంది. జంతువులు, పాముల నుంచి రక్షణ కోసం కూడా వేడుకునే ఆచారం ఉంది. ఇది కేవలం మతపరమైన కార్యక్రమం మాత్రమే కాక, గ్రామ సమైక్యతకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.