పాపం, పుణ్యం రెండూ బంధించేవే: రమణ మహర్షి బోధన

పాపం మాత్రమే బంధిస్తుందని, పుణ్యం మోక్షాన్ని ఇస్తుందని చాలామంది నమ్ముతారు. కానీ రమణ మహర్షి బోధనల ప్రకారం, రెండూ బంధించేవే. పాపం ఇనుప సంకెళ్లు అయితే, పుణ్యం బంగారు సంకెళ్లు. రెండూ మనిషిని జనన మరణ చక్రంలో బంధిస్తాయి.

కోరికతో చేసే సత్కర్మల ఫలితమైన పుణ్యం కూడా మోక్షాన్ని ఇవ్వదు. ఈ విషయంలో పూర్వ మీమాంసకులు యజ్ఞయాగాదుల ద్వారా మాత్రమే మోక్షం ప్రాప్తిస్తుందని వాదించారు. కానీ ఇది అర్థరహితమని రమణ మహర్షి స్పష్టం చేశారు.

శంకరాచార్యులు బృహదారణ్యకోపనిషత్ భాష్యంలో చెప్పినట్లు, "యదేవ ప్రవృత్తి కారణం, తదేవ నివృత్తి కారణం న భవతి" — అంటే బంధాన్ని కలిగించేది విముక్తిని కలిగించలేదు. కాబట్టి పుణ్యం కూడా మనిషిని బంధిస్తుంది. నిష్కామ కర్మ మాత్రమే మోక్ష మార్గం.

ఈ బోధనలు రమణ మహర్షి యొక్క ఉపదేశసారంలో భాగం. ఇటువంటి జ్ఞానం సాధకులకు మార్గదర్శకం.