EAC-PM ప్రతిపాదన: లోక్‌సభ సీట్లు 543 నుంచి 824 కు పెంపు; డీలిమిటేషన్‌లో సమతూకం కోసం ఫార్ములా

EAC-PM (ప్రధాని ఆర్థిక సలహా మండలి) ఒక వర్కింగ్ పేపర్ విడుదల చేసింది. ఈ పేపర్‌లో లోక్‌సభ సీట్ల సంఖ్యను 543 నుంచి 824 కు పెంచాలని ప్రతిపాదించింది. ప్రస్తుత లోక్‌సభ సీట్ల కేటాయింపు 1971 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా జరిగింది.

జనాభా నియంత్రణలో విజయం సాధించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు నష్టం కలగకూడదని డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియను పలుమార్లు వాయిదా వేశారు. 2026 తర్వాత డీలిమిటేషన్ తప్పనిసరి కానుంది. జనాభా ఆధారంగా సీట్లు కేటాయిస్తే ఉత్తరప్రదేశ్, బిహార్, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్ వంటి రాష్ట్రాలకు భారీగా సీట్లు పెరగవచ్చు. తమిళనాడు, కేరళ, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక వంటి దక్షిణాది రాష్ట్రాల వాటా తగ్గే ప్రమాదం ఉంది.

ఈ అసమానతను తగ్గించడానికి EAC-PM అన్ని పెద్ద రాష్ట్రాలకు సుమారు 50% సీట్లు పెంచాలని సూచించింది. దీని ప్రకారం మొత్తం లోక్‌సభ సీట్లు 824 వరకు పెరుగుతాయని అంచనా. హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్ వంటి మెట్రో నియోజకవర్గాలు విభజించబడి కొత్త స్థానాలు ఏర్పడవచ్చు. తెలంగాణలో ప్రస్తుతం 17 సీట్ల నుంచి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 25 నుంచి సంఖ్య పెరగవచ్చని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

దక్షిణాది రాష్ట్రాలు తాము కుటుంబ నియంత్రణ విధానాలను విజయవంతంగా అమలు చేశామని, ఈ కారణంగా రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం తగ్గించడం అన్యాయమని వాదిస్తున్నాయి. EAC-PM ప్రతిపాదన ఈ ఆందోళనలను తగ్గించే మధ్యంతర పరిష్కారంగా కనిపిస్తోంది.

అయితే ఇది వర్కింగ్ పేపర్ మాత్రమే, కేంద్ర ప్రభుత్వం దీనిపై ఎలాంటి అధికారిక నిర్ణయం తీసుకోలేదు. రాబోయే కాలంలో పార్లమెంట్, రాజకీయ పార్టీలు, రాష్ట్రాల మధ్య దీనిపై విస్తృత చర్చ జరగనుంది.