2030 నాటికి 1.1 కోట్ల టన్నుల లిథియం అయాన్ బ్యాటరీ వ్యర్థాలు, రీసైక్లింగ్ రేటు 6% మాత్రమే: ఐఐటి మద్రాస్ హెచ్చరిక

లిథియం అయాన్ బ్యాటరీలను సరైన పద్ధతిలో రీసైక్లింగ్ చేయకపోతే భారీ పర్యావరణ ముప్పు తప్పదని ఐఐటి మద్రాస్ కెమిస్ట్రీ విభాగం హెచ్చరించింది. 2030 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 1.1 కోట్ల మెట్రిక్ టన్నుల లిథియం బ్యాటరీ వ్యర్థాలు పేరుకుపోయే అవకాశం ఉందని ఆ సంస్థ తెలిపింది.

ఐఐటి మద్రాస్ ప్రొఫెసర్ నితిన్ మురళీధరన్ ఈ విషయమై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుతం ప్రపంచ రీసైక్లింగ్ రేటు కేవలం 5 నుంచి 6 శాతం మాత్రమేనని, రాబోయే ఐదేళ్లలో రీసైక్లింగ్ సామర్థ్యాన్ని పూర్తి స్థాయికి తీసుకెళ్లడం అత్యవసరమని ఆయన సూచించారు.

తమిళనాడు విద్యుత్ బోర్డు సౌర విద్యుత్ నిల్వ విధానాల రూపకల్పన కోసం ఐఐటి మద్రాస్‌తో భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకుంది. ఈ సందర్భంగా తమిళనాడు విద్యుత్ శాఖ మంత్రి నిర్మల్ కుమార్ ఐఐటి మద్రాస్ లోని బ్యాటరీ, శక్తి నిల్వ వ్యవస్థలను పరిశీలించారు.

వాడేసిన లిథియం అయాన్ బ్యాటరీలను రీసైక్లింగ్ చేస్తే లిథియం, కోబాల్ట్, నికెల్, రాగి వంటి విలువైన లోహాలను తిరిగి పొందవచ్చు. ఈ ప్రక్రియలో లభించే బ్లాక్ మాస్‌ను కొత్త బ్యాటరీల తయారీకి లేదా ఇతర పరిశ్రమల్లో ముడిసరుకుగా ఉపయోగించవచ్చు. ప్రస్తుతం భారత్ బ్యాటరీ తయారీకి 100% విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడుతోంది. కోబాల్ట్ వంటి అరుదైన లోహాలు కాంగో దేశంలోనే ఎక్కువగా లభిస్తాయి. రీసైక్లింగ్ ద్వారా ఈ దిగుమతి అవసరం చాలా వరకు తగ్గుతుందని ప్రొఫెసర్ వివరించారు.

ఐఐటి మద్రాస్ ప్రయోగశాల ప్రస్తుతం రోజుకు 50 కిలోల బ్యాటరీలను రీసైకిల్ చేయగలదు. దీనిని 1000 కిలోలకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఇప్పటికే పనిచేస్తున్న రీసైక్లింగ్ ప్లాంట్లు రోజుకు 100 కిలోలకు పైగా సామర్థ్యంతో నడుస్తున్నాయి. లిథియం అధిక దహనశీలత కారణంగా అగ్ని ప్రమాదాలు జరిగే ముప్పు ఉంటుంది. దీన్ని నివారించేందుకు ద్రవ ఆధారిత హైడ్రో మెటలర్జీ, ఎలక్ట్రో విన్నింగ్ సాంకేతికతలను ఐఐటి మద్రాస్ ఉపయోగిస్తోంది.

అంతేకాకుండా పాతబడిన సోలార్ ప్యానల్స్, కంప్యూటర్ మదర్ బోర్డుల నుంచి పర్యావరణానికి హాని లేకుండా బంగారం వంటి విలువైన లోహాలను వేరు చేసే చౌకైన రీసైక్లింగ్ పద్ధతులను కూడా ఐఐటి మద్రాస్ అభివృద్ధి చేస్తోంది.