ఇరాన్-అమెరికా వివాదం: సైబర్ వార్‌ఫేర్‌గా మారే ముప్పు ఉందా?

ఇరాన్-అమెరికా వివాదం సైబర్ వార్‌ఫేర్‌గా మారే అవకాశం ఉందని రక్షణ విశ్లేషకుడు రమేష్ కన్నగంటి అభిప్రాయపడ్డారు. గత 80 రోజుల్లోనే సైబర్ వార్‌ఫేర్ జరుగుతోందని, కానీ అది కంటికి కనపడట్లేదని ఆయన చెప్పారు.

ఏ దేశమైనా రక్షించుకోవాల్సిన ఐదు వ్యూహాత్మక రంగాలు ఉంటాయని కన్నగంటి వివరించారు. అవి: సముద్ర మార్గాలు (maritime space), సైబర్ స్పేస్, తయారీ-సేవా రంగాలు (manufacturing and services), రాజకీయ వ్యవస్థ, మరియు వైటల్ ఇన్‌స్టాలేషన్స్. పోర్టులు, విమానాశ్రయాలు, విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు, రైల్వేలు, banking వ్యవస్థ — ఇవన్నీ వైటల్ ఇన్‌స్టాలేషన్స్ కిందికి వస్తాయని ఆయన తెలిపారు.

ప్రపంచ internet అండర్‌సీ కేబుల్స్ ద్వారా నడుస్తోందని కన్నగంటి వివరించారు. పసిఫిక్, అట్లాంటిక్, హిందూ మహాసముద్రాల మధ్య అండర్‌సీ కేబుల్స్ ద్వారా దేశాలన్నీ కనెక్ట్ అయి ఉన్నాయి. ఒక కేబుల్ దెబ్బతింటే domino effect వస్తుందని ఆయన హెచ్చరించారు.

ఇరాన్ ఉద్దేశం 'నష్టమైనా పర్వాలేదు, అమెరికాపై ఒత్తిడి తేవాలి' అనే మనోభావంతో ఉందని కన్నగంటి అంచనా వేశారు. కాంబోడియా GDP లో 40-50% సైబర్ నేరాల ద్వారా వస్తోందని ఒక నివేదిక పేర్కొందని ఆయన తెలిపారు. యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సైబర్ నేరగాళ్లు banking, transport సహా అన్ని రంగాలపై దాడులు చేస్తారని హెచ్చరించారు.

దేశాలు reactive పాలసీ వదిలి proactive విదేశాంగ, రక్షణ విధానాలు అవలంబించాలని కన్నగంటి సూచించారు.