లైసెన్స్ రాజ్: భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను అణిచివేసిన వ్యవస్థ, పివి నరసింహారావు ఎలా తొలగించారు?

1991లో అప్పటి ప్రధాని పివి నరసింహారావు, ఆర్థిక మంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ తీసుకున్న సంస్కరణలతో లైసెన్స్ రాజ్ అనే వ్యవస్థ పూర్తిగా రద్దయింది. లైసెన్స్ రాజ్ అంటే ప్రతి చిన్న ఆర్థిక నిర్ణయానికీ ప్రభుత్వ అనుమతి తప్పనిసరి. కర్మాగారం పెట్టాలన్నా, యంత్రాలు దిగుమతి చేసుకోవాలన్నా, ఉత్పత్తి పెంచాలన్నా లైసెన్స్ లేకపోతే సాధ్యం కాదు. ఈ వ్యవస్థ వల్ల 1970, 80ల్లో భారత పారిశ్రామిక రంగం మందగించింది. ఉద్యోగ కల్పన తగ్గి, విదేశీ పెట్టుబడులు దాదాపు శూన్యమయ్యాయి. 1991లో విదేశీ మారక ద్రవ్యం నిల్వలు సమస్యగా మారి, భారత్ అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) నుంచి రుణం తీసుకోవాల్సి వచ్చింది. ఆ సంక్షోభ సమయంలో నరసింహారావు, మన్మోహన్ సింగ్ ధైర్యంగా నిర్ణయించి లైసెన్సింగ్ నిబంధనలను రద్దు చేశారు. దిగుమతి ఆంక్షలు సడలించారు. ప్రైవేట్ రంగానికి అవకాశాలు విస్తరించాయి. ఫలితంగా భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగంగా విస్తరించడం మొదలైంది. ఆ తర్వాత వచ్చిన ప్రభుత్వాలూ అదే సంస్కరణల బాటను అనుసరించాయి. ఇప్పుడు భారత్ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక శక్తిగా నిలుస్తోంది. లైసెన్స్ రాజ్ తొలగింపును నిజమైన ఆర్థిక విముక్తిగా ఆర్థికవేత్తలు అభివర్ణిస్తారు.