నిజ జ్యేష్ట మాసం ప్రారంభం: మత్స్య పురాణం ప్రకారం శుభకార్యాలు తగ్గించి జపాలు చేయాలి, రంభా వ్రతం విశేషం

నిజ జ్యేష్ట మాసం ప్రారంభమైంది. ఈ మాసాన్ని శుక్ర మాసం, జ్యేష్ట నక్షత్రం, బుధ నక్షత్రం వంటి వైదిక పేర్లతో పిలుస్తారు.

మత్స్య పురాణం ప్రకారం, ఈ నెలలో శుభకార్యాల నిర్వహణ తగ్గించాలి. గృహ నిర్మాణం ప్రారంభించడం ఈ మాసంలో చేయరాదని మత్స్య పురాణం చెబుతోంది. బదులుగా జప, అభిషేక, హోమ, సత్యనారాయణ వ్రతాలు వంటి భక్తిపరమైన కార్యక్రమాలు చేపట్టాలి.

మాఘ, ఫాల్గుణ, చైత్ర, వైశాఖ, జ్యేష్ట అనే ఐదు మాసాలు మాఘాది పంచకాలుగా ప్రసిద్ధి చెందినా, జ్యేష్ట మాసంలో మాత్రం శుభకార్యాలు తగ్గుముఖం పడతాయి. సూర్యుడు ఆర్ద్ర నక్షత్రంలో ప్రవేశించడంతో వర్షారంభ సూచనగా ఈ మాసం ప్రాధాన్యత పొందుతుంది. ఏరువాక పౌర్ణమి, నిర్జల ఏకాదశి వంటి వ్రతాలు ఈ మాసంలో జరుపుకుంటారు.

ఈ మాసంలో ఆచరించే అరుదైన వ్రతం రంభా వ్రతం. జ్యేష్ట శుక్ల పక్షం తదియ నుంచి ఆషాఢ శుక్ల పక్షం తదియ వరకు నెల రోజుల పాటు రోజూ రెండు తమలపాకులు, ఒక అరటి పండు దానం చేయాలి. కృత్యసార సముచ్చయం, హేమాద్రి పండితుల గ్రంథాలు ఈ వ్రతాన్ని వివరిస్తాయి.

పురాణ కథనం ప్రకారం, సావిత్రి బ్రహ్మదేవుని ఆగ్రహంతో అరటి చెట్టుగా జన్మించింది. తీవ్రమైన తపస్సు తర్వాత బ్రహ్మ ఆమెకు జ్యోతిర్మండలంలో స్థానం కల్పించాడు. మిగిలిన అంశ అరటి చెట్టుగా మారిందని చెబుతారు. అరటి పండులో విత్తనాలు లేనందున దానం చేస్తే సంతాన, ఐశ్వర్య వృద్ధి కలుగుతాయని విశ్వాసం.

కాలక్రమంలో రంభా వ్రతం కనుమరుగైపోయింది. ప్రస్తుతం దీన్ని ఆచరించేవారు చాలా తక్కువ. నిజ జ్యేష్ట మాసం ప్రారంభం సందర్భంగా ఈ ఏడాది ఆలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తున్నారు.