పాక్-అఫ్ఘాన్ సరిహద్దు ఉద్రిక్తత: దురాండ్ రేఖ వెంట ఎయిర్ స్ట్రైక్స్, పౌర ప్రాణనష్టం

పాకిస్థాన్-అఫ్ఘానిస్తాన్ మధ్య దురాండ్ రేఖ వెంబడి జూన్ 29న జరిగిన ఎయిర్ స్ట్రైక్స్ తో ఉద్రిక్తతలు తీవ్రస్థాయికి చేరాయి. పాకిస్థాన్ దాడుల్లో పక్తియా ప్రావిన్స్‌లో 28 మంది పౌరులు మృతి చెందగా, 160 మందికిపైగా గాయపడ్డారు. ఈ దాడులకు ప్రతీకారంగా తాలిబన్ బలగాలు పాకిస్థాన్ లోని బలూచిస్థాన్, ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా ప్రాంతాల లోని లక్ష్యాలపై రూడిమెంటరీ డ్రోన్లతో దాడి చేశాయి. పాక్ సైన్యం నాలుగు డ్రోన్లను కూల్చివేసినట్లు ప్రకటించింది.

ఈ ఘర్షణకు ముందు మార్చి 16న కాబూల్‌లో పాకిస్థాన్ జరిపిన వైమానిక దాడి భారీ వివాదానికి దారితీసింది. అఫ్ఘాన్ ప్రభుత్వం ప్రకారం డ్రగ్ రిహాబిలిటేషన్ ఆసుపత్రిపై జరిగిన ఈ దాడిలో 470 మంది రోగులు మృతి చెందారు. పాకిస్థాన్ మాత్రం అది తీవ్రవాద కేంద్రమని, తమపై దాడులకు కుట్రలు జరుగుతున్నాయని సమర్థించుకుంది. అప్పటి నుంచి ఇరు దేశాల మధ్య వైరం మరింత పెరిగింది.

2,600 కి.మీ పొడవైన దురాండ్ రేఖను అఫ్ఘానిస్తాన్ అధికారిక సరిహద్దుగా అంగీకరించదు. పాకిస్థాన్ మాత్రం దీనిని అంతర్జాతీయ సరిహద్దుగా భావిస్తుంది. ఈ వివాదమే ప్రస్తుత ఘర్షణలకు మూలం. భారీ కాల్పులు, డ్రోన్ దాడులతో సరిహద్దు ప్రాంతం అత్యంత ప్రమాదకరంగా మారింది. చామన్ వంటి ప్రధాన క్రాసింగులు మూసివేయడంతో శరణార్థులు, వాణిజ్యం తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యాయి.

తాలిబన్ సమాచార శాఖ మంత్రి ముజాహిర్ ఫరాహీ ఇండియా టుడేతో మాట్లాడుతూ, పాకిస్థాన్ తమ భూభాగంలో టీటీపీ ఉగ్రవాదులకు ఆశ్రయం ఇస్తోందన్న ఆరోపణలను ఖండించారు. “టీటీపీ 2007 నుంచి ఉనికిలో ఉంది. ఇది పాక్ అంతర్గత సమస్య. మేము ఎటువంటి ఆశ్రయం ఇవ్వడం లేదు” అని స్పష్టం చేశారు. భారత్‌తో సత్సంబంధాలు కొనసాగిస్తామని, పాక్ శత్రుత్వం వల్ల మధ్య ఆసియా, చైనా, ఇరాన్ లతో వాణిజ్యం పెంచుకుంటున్నామని తెలిపారు.

ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రధాన కార్యదర్శి ఇరు పక్షాలూ దౌత్య మార్గంలో విభేదాలు పరిష్కరించుకోవాలని, అంతర్జాతీయ మానవతా చట్టాలను గౌరవించి పౌరులను, పౌర మౌలిక సదుపాయాలను రక్షించాలని పిలుపునిచ్చారు. అయితే, కతార్, టర్కీ మధ్యవర్తిత్వంతో 2025 అక్టోబర్‌లో కుదిరిన తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ విఫలమైంది. సరిహద్దులో పరిస్థితి అదుపు తప్పకుండా ఉండేందుకు చైనా చేసిన ప్రయత్నాలు కూడా ఫలించలేదు. ప్రస్తుతం ఇరు దేశాల సైనిక బలగాలు ఎప్పటికప్పుడు దాడికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో శాంతి నెలకొనడానికి తక్షణ పరిష్కారం కనిపించడం లేదు.