పాక్ ఆర్మీ చీఫ్ సౌదీ-ఇరాన్ల మధ్య రహస్య చమురు ఒప్పందం: క్షిపణి దాడుల నుంచి సౌదీకి రక్షణ

పాకిస్తాన్ ఆర్మీ చీఫ్ ఫీల్డ్ మార్షల్ అసిం మునీర్ సౌదీ అరేబియా, ఇరాన్ల మధ్య ఓ రహస్య ఒప్పందాన్ని కుదిర్చినట్లు ఇజ్రాయెల్ వార్తాసంస్థ టైమ్స్ ఆఫ్ ఇజ్రాయెల్ నివేదించింది. ఆ ఒప్పందం ప్రకారం, ఇరాన్ సౌదీ అరేబియా మీద క్షిపణి దాడులు జరపబోమని హామీ ఇచ్చింది. బదులుగా సౌదీ అరేబియా ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులను అడ్డుకోకుండా, అనధికారిక రవాణా నెట్వర్క్ ద్వారా ఎగుమతులు కొనసాగించేలా అంగీకరించింది. ఇందులో పాకిస్తాన్ కీలక మధ్యవర్తిగా లాభం పొందిందని ఆ నివేదిక పేర్కొంది.

ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్(IRGC) చీఫ్ అహ్మద్ వహిదితో కలిసి మార్చి 2023లో మునీర్ ఈ చర్చలు జరిపారు. ఇప్పటికే ఇరుదేశాల మధ్య ఉన్న జాయింట్ ఆయిల్ ట్రాన్స్పోర్ట్ వెంచర్ను మునీర్ లివరేజ్ చేశారని నివేదిక వెల్లడించింది. ఈ వెంచర్ షాడో ట్యాంకర్లు, రహస్య మార్గాల ద్వారా అమెరికా ఆంక్షలను దాటి ఇరాన్ చమురును పాకిస్తాన్కు తరలిస్తోంది. స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్మూజ్ మూసివేత నేపథ్యంలో ఈ వెంచర్ భారీ లాభాలు ఆర్జించింది. ఇరాన్ సౌదీపై దాడి చేస్తే ఈ వెంచర్ను నిలిపివేస్తానని మునీర్ హెచ్చరించడంతో ఇరాన్ దాడి చేయలేదని నివేదిక పేర్కొంది.

దీనిపై పెద్ద ప్రశ్న ఏమిటంటే, పాక్ ఆర్మీ చీఫ్ వాణిజ్య చమురు వెంచర్లో ప్రత్యక్షంగానో, పరోక్షంగానో ఎలా పాలుపంచుకున్నారనేది. పాక్ సైన్యం దేశంలో అత్యంత శక్తివంతమైన సంస్థ మాత్రమే కాదు, అతిపెద్ద వ్యాపార సామ్రాజ్యంగా కూడా విస్తరించిందని విమర్శకులు చెబుతున్నారు. ఈ ఆరోపణలు నిజమైతే, ఆయిల్ డిప్లమసీ కూడా సైన్యం పనిలో భాగమైనట్లే. ఇటీవలి గల్ఫ్ సంఘర్షణలో ఇజ్రాయెల్ పక్షం వహించకుండా పాకిస్తాన్ 'అందరికీ ఉపయోగపడే' వ్యూహంతో ముందుకు వెళ్లింది.

నిజానికి సౌదీ అరేబియాతో పాకిస్తాన్కు దశాబ్దాల సైనిక సంబంధాలున్నాయి. రియాద్ రాజ్యంలో వేలాది మంది పాక్ దళాలు మోహరించారు. ఇరాన్తో విభేదాలు ఉన్నా, పాక్ దాని పొరుగు సంబంధాలను జాగ్రత్తగా కాపాడుకుంది. అయితే, సౌదీ-ఇరాన్ ప్రత్యర్థుల మధ్య పాకిస్తాన్ నిష్పక్షపాతంగా ఉండటం సాధ్యం కాదు. మార్చి 2023లో బీజింగ్లో సౌదీ-ఇరాన్ దౌత్య సంబంధాలు పునరుద్ధరించుకున్న నేపథ్యంలోనే ఈ రహస్య ఒప్పందం కుదిరినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. సౌదీ విజన్ 2030 స్థిరత్వం కోరుతోంది, క్షిపణుల భయంతో విదేశీ పెట్టుబడులు రావు. ఇరాన్పై ఆంక్షలతో ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇబ్బందులు పడుతూ ఊపిరి పీల్చుకునేందుకు ఇరాన్కు కూడా ఇది అవసరం.

అయితే, ఈ ఒప్పందం అనధికారిక వ్యాపార ప్రయోజనాలను పట్టుకుని సాగడంతో ప్రాంతీయ శాంతి ప్రైవేటు లాభాలపై ఆధారపడే ప్రమాదాన్ని నివేదిక సూచిస్తోంది. అలాగే, యూఏఈ, ఖతార్ కూడా ఇలాంటి 'క్యాష్-ఫర్-సీజ్‌ఫైర్' ఒప్పందాలను కుదుర్చుకున్నాయని నివేదిక పేర్కొంది. ఇది నిజమైతే, క్షిపణులు బేరసారాల సాధనాలు, సంయమనానికి ధర నిర్ణయించే ' జియోపాలిటికల్ సబ్స్క్రిప్షన్ సర్వీస్'గా ప్రాంతీయ భద్రత మారినట్లే అని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.