రష్యా-పాకిస్తాన్ మధ్య ఉగ్రవాద నిరోధక సహకారం విస్తరించినట్లు నివేదికలు; భారత్ రష్యా సంబంధాలపై వెంటనే ప్రభావం లేదు

రష్యా మరియు పాకిస్తాన్ తమ ఉగ్రవాద వ్యతిరేక సహకారాన్ని మరింత విస్తరిస్తున్నట్లు ఇటీవలి నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఇంటెలిజెన్స్ సమాచార మార్పిడి, సరిహద్దు భద్రత, ఉగ్రవాద నిధుల ప్రవాహ అడ్డుకట్ట, భద్రతా సంస్థల మధ్య సమన్వయం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టినట్లు తెలుస్తోంది.

ఇరు దేశాలు 2016 నుంచి 'ద్రుజ్బా' (స్నేహం) పేరుతో సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలు నిర్వహిస్తున్నాయి. ఇందులో ప్రత్యేక దళాలు పర్వత ప్రాంతాల్లో ఉగ్రవాద వ్యతిరేక ఆపరేషన్లపై శిక్షణ పొందుతున్నాయి. అయితే ఇది అధికారిక సైనిక కూటమి కాదని, భారత్ను లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఒప్పందం కాదని అధికారిక ప్రకటనలు లేవు.

చారిత్రకంగా, శీతల యుద్ధ కాలంలో పాకిస్తాన్ అమెరికాతో సన్నిహితంగా ఉండగా, భారత్ సోవియట్ యూనియన్‌తో బలమైన సంబంధాలు కొనసాగించింది. 1971 యుద్ధంలో సోవియట్ యూనియన్ భారత్కు దౌత్యపరమైన మద్దతు ఇచ్చింది. 2014 తర్వాత ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి అమెరికా సైనిక ఉపసంహరణతో, రష్యా పాకిస్తాన్‌తో భద్రతా చర్చలు ప్రారంభించింది.

చైనా పాత్రపై విశ్లేషకులు భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత రష్యా చైనాతో ఆర్థిక-వ్యూహాత్మక సంబంధాలు బలోపేతం చేసుకుంది. పాకిస్తాన్ చైనాకు దీర్ఘకాలిక మిత్రదేశం. ఈ నేపథ్యంలో రష్యా-చైనా-పాకిస్తాన్ మధ్య ప్రాంతీయ సమన్వయం పెరిగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, భారత్‌కు వ్యతిరేక త్రైపాక్షిక సైనిక కూటమి ఏర్పడిందనడానికి ఆధారాలు లేవు.

భారత్ ప్రస్తుతం రష్యాకు అత్యంత కీలక రక్షణ భాగస్వామిలో ఒకటిగా ఉంది. S-400 వ్యవస్థ, బ్రహ్మోస్ క్షిపణులు, సుకోయ్, మిగ్ యుద్ధ విమానాలు, విడిభాగాల సరఫరా, సబ్మెరైన్లు వంటి కీలక ప్రాజెక్టులు కొనసాగుతున్నాయి. ఇంధన రంగంలో రష్యా నుంచి భారీగా ముడి చమురు దిగుమతి చేసుకుంటోంది. కాబట్టి పాకిస్తాన్‌తో పరిమిత భద్రతా సహకారం పెరగడం వల్ల వెంటనే భారత్-రష్యా సంబంధాలు దెబ్బతింటాయని చెప్పలేమని నిపుణులు అంటున్నారు.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రస్తుత ప్రపంచంలో దేశాలు ఒకే దేశంతో సంబంధాలు కొనసాగించే పరిస్థితి లేదు. భారత్ అమెరికా, రష్యా, ఫ్రాన్స్, జపాన్, గల్ఫ్ దేశాలతో వ్యూహాత్మక సంబంధాలు కలిగి ఉన్నట్లే, రష్యా కూడా భారత్తో పాటు పాకిస్తాన్, చైనా, మధ్య ఆసియా దేశాలతో వివిధ రంగాల్లో సహకరిస్తోంది. ప్రతి కొత్త ఒప్పందాన్ని ప్రత్యర్థి కూటమిగా కాకుండా ఆయా దేశాల జాతీయ ప్రయోజనాల కోణంలో చూడాలని వారు సూచిస్తున్నారు.

మొత్తానికి, రష్యా-పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాద నిరోధక సహకారం ప్రధానంగా ప్రాంతీయ భద్రత, ఇంటెలిజెన్స్ షేరింగ్ వరకు పరిమితమైనట్లు సమాచారం. భారత్ను దూరం చేయడం లేదా కొత్త సైనిక కూటమి ఏర్పాటుకు ఎలాంటి సూచనలు లేవు. అయితే అంతర్జాతీయ పరిణామాలను భారత్ నిశితంగా గమనిస్తున్నట్లు భావించవచ్చు.