2,000 నౌకలతో సముద్రజల స్ప్రే చేసి గాడ్జిల్లా ఎల్నినోను అడ్డుకోవాలన్న శాస్త్రవేత్తల ప్రతిపాదన

శాస్త్రవేత్తలు గాడ్జిల్లా ఎల్నినో ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు 2,000 నౌకలను ఉపయోగించి సముద్రపు నీటిని స్ప్రే చేయాలనే వివాదాస్పద ప్రతిపాదన చేశారు. స్క్రిప్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఓషనోగ్రఫీకి చెందిన జెస్సికా ఎస్ వాన్ నేతృత్వంలోని బృందం ఈ అధ్యయనాన్ని సైన్స్ అడ్వాన్స్డ్ జర్నల్‌లో ప్రచురించింది.

దక్షిణ అమెరికాలోని పెరూ తీరంపై 2,000 నౌకలు సముద్రపు నీటిని సూక్ష్మ తుంపరలుగా గాలిలోకి స్ప్రే చేస్తాయి. ఇలా చేయడం వల్ల ఉప్పు కణాలు మేఘాల నిర్మాణానికి కేంద్రాలుగా మారి, మేఘాలు తెల్లగా, ప్రకాశవంతంగా మారుతాయి. తెల్లటి మేఘాలు సూర్యరశ్మిని ఎక్కువగా ప్రతిబింబించడం వల్ల సముద్ర ఉపరితలం చల్లబడుతుంది. ఈ చల్లదనం పసిఫిక్ వాణిజ్య పవనాలను బలపరచి, ఎల్నినోను తీవ్రతరం చేసే బెర్క్ నెస్ ఫీడ్బ్యాక్ను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది.

కంప్యూటర్ నమూనాలలో 1997, 2015 నాటి తీవ్రమైన ఎల్నినోలను పునఃసృష్టించి ఈ పద్ధతిని పరీక్షించగా, ఉష్ణోగ్రతలు 1.5 నుంచి 5 డిగ్రీల సెల్సియస్ తగ్గినట్లు తేలింది. భారతదేశంలో రుతుపవనాలు సాధారణ స్థితికి వస్తే వ్యవసాయ రంగానికి ప్రయోజనకరంగా ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేశారు.

అయితే ఈ ప్రతిపాదన కేవలం సైద్ధాంతిక నమూనాలపై ఆధారపడిందే తప్ప వాస్తవంగా పరీక్షించబడలేదు. దీని పర్యావరణ ప్రభావాలపై తీవ్ర చర్చ జరుగుతోంది. జూన్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు తొమ్మిది నెలల పాటు భారత విస్తీర్ణం అంతటి సముద్ర ప్రాంతంలో ఈ ప్రయోగం చేపట్టాల్సి ఉంటుందని అధ్యయనం సూచిస్తోంది.