గాడ్జిల్లా ఎల్నీనోను తగ్గించేందుకు 2,000 నౌకలతో క్లౌడ్ బ్రైట్నింగ్ ప్రతిపాదన

ప్రపంచ వాతావరణాన్ని, ముఖ్యంగా భారత ఋతుపవనాలను దెబ్బతీసే గాడ్జిల్లా ఎల్నీనోను ఎదుర్కోవడానికి శాస్త్రవేత్తలు ఒక కొత్త ప్రతిపాదన తెచ్చారు. ఈ అధ్యయనం ‘సైన్స్ అడ్వాన్స్‌డ్’ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైంది. స్క్రిప్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఓషనోగ్రఫీకి చెందిన జెస్సికా ఎస్. వాన్ నేతృత్వంలోని బృందం ఈ పరిశోధన చేసింది.

ప్రతిపాదన ప్రకారం, పెరూ-చిలీ తీరంలో దాదాపు 2,000 నౌకల ద్వారా సముద్రపు నీటిని సూక్ష్మ తుంపరలుగా గాలిలోకి పంపిస్తారు. నీరు ఆవిరైన తర్వాత మిగిలే ఉప్పు రేణువులు మేఘాలు ఏర్పడటానికి కేంద్రాలుగా పనిచేస్తాయి. ఫలితంగా మేఘాలు మరింత తెల్లగా, ప్రకాశవంతంగా మారి సూర్యరశ్మిని ఎక్కువగా పరావర్తనం చెందిస్తాయి. దీని వల్ల సముద్ర ఉపరితలం చల్లబడుతుంది.

సముద్రం చల్లబడితే ఆ ప్రాంతంలో గాలి పీడనం పెరిగి, తూర్పు నుంచి పశ్చిమానికి వీచే పసిఫిక్ వాణిజ్య పవనాలు బలపడతాయి. ఇలా ఎల్నీనోను తీవ్రతరం చేసే బర్క్నెస్ ఫీడ్‌బ్యాక్ అనే విషవలయాన్ని ఛేదించవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. 1997, 2015 నాటి తీవ్రమైన ఎల్నీనోలను కంప్యూటర్ మోడల్‌లో పునఃసృష్టించి ఈ ప్రయోగాన్ని పరీక్షించగా, ఉష్ణోగ్రతలు సుమారు 1.5° సెల్సియస్ తగ్గినట్లు తేలింది.

భారత్‌పై ప్రభావం విషయానికి వస్తే, తీవ్రమైన ఎల్నీనో సంవత్సరాల్లో నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడి వర్షపాతం తగ్గుతుంది. ఈ ప్రతిపాదన విజయవంతమైతే దక్షిణాసియాలో వేడి తగ్గి రుతుపవనాలు మెరుగుపడతాయని, తద్వారా వ్యవసాయ రంగానికి మేలు జరుగుతుందని అధ్యయనం సూచిస్తోంది.

అయితే, ఈ ప్రతిపాదన అమలుకు అనేక ఆచరణాత్మక, నైతిక అడ్డంకులు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం అవసరమైన దానికంటే 100 రెట్లు బలహీనమైన స్ప్రేయర్లు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి. మరో మోడల్ అధ్యయనం ప్రకారం, ఈ ప్రక్రియ మెగా లా నీనాకు దారితీసి ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాల్లో తీవ్ర వరదలు తీసుకురావచ్చు. అంతేకాక, ఇంత భారీ స్థాయి ప్రయోగాన్ని నియంత్రించే అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు ఏవీ లేవు.

2026లో భారీ ఎల్నీనో వచ్చే అవకాశం ఉన్నా, అప్పటికి ఈ ప్రతిపాదనను అమలు చేయడం సాధ్యం కాదని శాస్త్రవేత్తలే స్పష్టం చేశారు. అవసరమైన నౌకలు, చట్టపరమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఏవీ సిద్ధంగా లేవు. ప్రస్తుతానికి ఇది ఒక శాస్త్రీయ చర్చగానే మిగిలిపోతుంది, తక్షణ పరిష్కారం కాదు.