అధిక దిగుబడినిచ్చే స్వల్పకాలిక వరి రకాలు — వరంగల్ శాస్త్రవేత్త సిఫార్సులు

వానాకాలం వరి సాగులో స్వల్పకాలిక రకాలు ఎంచుకోవాలని వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు. వాతావరణ మార్పుల కారణంగా పంట చేతికొచ్చే సమయంలో భారీ వర్షాలు, వడగళ్ళు పడటంతో దీర్ఘకాలిక రకాలు నేలపాలవుతున్నాయి. సాగునీరు ఆలస్యంగా అందే ప్రాంతాలకు స్వల్పకాలిక రకాలు మరింత అనుకూలమని వరంగల్ ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధన స్థానం శాస్త్రవేత్త సతీష్ చంద్ర తెలిపారు.

సన్నగింజ రకాల్లో RNR 15048 (తెలంగాణ సోన) 125 రోజుల్లో కోతకు వస్తుంది. ఎకరానికి 26 నుంచి 30 క్వింటాల్ దిగుబడి ఇస్తుంది. జూలై 15 తర్వాత మాత్రమే నారు పోసుకోవాలని శాస్త్రవేత్త సూచించారు. నూక శాతం తక్కువగా ఉండటంతో మార్కెట్లో ఈ రకానికి మంచి డిమాండ్ ఉంది.

వరంగల్ 962 రకాన్ని 2021లో వరంగల్ పరిశోధన స్థానం విడుదల చేసింది. BPT 5204 కి ప్రత్యామ్నాయంగా ఈ రకాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. కరీంనగర్, నిజామాబాద్, మహబూబ్‌నగర్, సిద్దిపేట జిల్లాల్లో ఇది విస్తారంగా సాగవుతోంది. ఎకరానికి 26 నుంచి 30 క్వింటాల్ దిగుబడి సాధ్యమవుతుంది.

KNM 1638 (కూనారం వరిట్టు) తెలంగాణతో పాటు ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడులో కూడా వాడుతున్నారు. ఎకరానికి 28 నుంచి 32 క్వింటాల్ దిగుబడి ఇస్తుంది. కంకి పొడవు 26 నుంచి 28 సెంటీమీటర్లు ఉంటుంది. గింజల సంఖ్య 280 నుంచి 300 వరకు ఉంటుంది. ఉల్లికోడు, అగ్గి తెగులు, పొట్టకూళ్ళు తెగులు, గింజమచ్చ తెగులను కొంత వరకు తట్టుకుంటుంది.

KNM 733 కూడా 26 నుంచి 30 క్వింటాల్ దిగుబడి ఇస్తుంది. KNM 12368 రకం 120 రోజుల్లో కోతకు వస్తుంది. ఇది ఇంకా పరీక్ష దశలో ఉంది. దిగుబడి సామర్థ్యం ఎకరానికి 26 నుంచి 32 క్వింటాల్.

దొడ్డు గింజ రకాల్లో KNM 118 ని 2015లో కూనారం పరిశోధన స్థానం విడుదల చేసింది. MTU 1010 కి ప్రత్యామ్నాయంగా ఈ రకాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. MTU 1010 తో పోలిస్తే 15 నుంచి 20% అధిక దిగుబడి సాధ్యమవుతుంది. గింజ రాలిక చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.

JGL 24423 జగిత్యాల పరిశోధన స్థానం విడుదల చేసింది. రెండు కాలాలకు అనుకూలమైన దొడ్డు గింజ రకం. ఎకరానికి 30 నుంచి 35 క్వింటాల్ దిగుబడి ఇస్తుంది. నేరుగా విత్తే పద్ధతి, drum seeder పద్ధతి, ఆడితడి పద్ధతి — అన్నింటికీ అనుకూలంగా ఉంటుంది.

JGL 28639 ఈ ఏడాది డిసెంబర్–జనవరిలో రాష్ట్ర స్థాయిలో విడుదలైంది. 125 రోజుల్లో కోతకు వస్తుంది. ఎకరానికి 28 నుంచి 32 క్వింటాల్ దిగుబడి సాధించవచ్చు.