తెలంగాణ-ఏపీ మధ్య గోదావరి, కృష్ణా జలాల వివాదం: బనకచర్ల, మేడిగడ్డ ప్రాజెక్టులపై ఉద్రిక్తత

తెలంగాణకు చెందిన గోదావరి, కృష్ణా జలాల వినియోగంపై ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో వివాదం నెలకొంది. ఏపీ ప్రతిపాదించిన పోలవరం-బనకచర్ల ప్రాజెక్టులు, కృష్ణా నదిపై కర్ణాటకతో కలిసి చేపట్టిన ప్రణాళికలు తెలంగాణ జల హక్కులకు విఘాతం కలిగిస్తాయని ఆ రాష్ట్రం ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది.

ఏపీ ప్రభుత్వం గోదావరి నీటిని పోలవరం ప్రాజెక్టు ద్వారా బనకచర్ల లిఫ్ట్ పథకానికి తరలించే ప్రతిపాదన చేసింది. ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల తెలంగాణలోని మేడిగడ్డ బరాజు వినియోగం తగ్గుతుందని, ప్రాణహిత నది నుంచి లభించే 240 టీఎంసీల నీరు దిగువకు ఏపీకి చేరుతుందని తెలంగాణ వర్గాలు ఆరోపిస్తున్నాయి.

మరోవైపు కృష్ణా నదిపై శ్రీశైలం, నాగార్జున సాగర్ ప్రాజెక్టుల నుంచి నీటిని పోతిరెడ్డిపాడు ద్వారా ఏపీ వినియోగించుకుంటుండగా, తెలంగాణ నిర్మించిన పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకాన్ని అడ్డుకునే ప్రయత్నాలు జరిగాయని చెబుతున్నారు. ఈ పథకం కోసం 27 వేల కోట్లు ఖర్చు చేసి 67.67 టీఎంసీల నీటి నిల్వ సామర్థ్యం కల్పించారు.

మేడిగడ్డ బరాజు వద్ద సాంకేతిక లోపంతో గత రెండున్నరేళ్లుగా నిర్వహణ నిలిచిపోయింది. ఇది ఉద్దేశపూర్వకంగా ఏపీ ప్రాజెక్టులకు అనుకూలంగా ఉండేలా కేంద్రం NDSA తనిఖీలు చేపట్టిందని తెలంగాణ ఆరోపిస్తోంది. అలాగే, గోదావరి-కావేరి నదీ సంధాన ప్రాజెక్టు ముసుగులో బనకచర్లకు అనుమతిస్తే తెలంగాణ జలాలను ఏపీకి తరలించే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఈ విషయంపై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం స్పందన తెలియాల్సి ఉంది. ఇప్పటివరకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ వివాదంపై అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు. జల వినియోగ ఒప్పందాలపై కేంద్రం నుంచి స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.