100 రోజుల యుద్ధానికి బ్రేక్: అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య 14 అంశాల శాంతి ఒప్పందంపై సంతకాలు

అమెరికా, ఇరాన్ దేశాలు తమ మధ్య సైనిక చర్యలను నిలిపివేసేందుకు 14 అంశాల శాంతి ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి. వంద రోజులకు పైగా కొనసాగిన పశ్చిమాసియా సంఘర్షణకు తాత్కాలికంగా విరామం లభించింది. ఈ ఒప్పందంపై అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ వెర్సైల్స్‌లో, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు పెజెస్కియాన్ టెహ్రాన్‌లో విడివిడిగా సంతకాలు చేశారు. ఇది శాశ్వత శాంతి ఒప్పందం కాదు; రాబోయే 60 రోజుల్లో వివాదాస్పద అంశాలపై చర్చలకు ఒక ఫ్రేమ్‌వర్క్ మాత్రమే.

ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, అమెరికా, ఇరాన్ పరస్పరం సైనిక దాడులను నిలిపివేస్తాయి. ముఖ్యంగా లెబనాన్‌తో ముడిపడిన ప్రాంతీయ శత్రుత్వాన్ని ముగించడం కూడా ఇందులో భాగం. హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా సురక్షిత వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలను పునరుద్ధరిస్తామని ఇరాన్ హామీ ఇచ్చింది. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి కీలకమైన ఈ మార్గంలో రవాణా నిలిచిపోవడం ప్రపంచాన్ని ఆందోళనకు గురిచేసిన నేపథ్యంలో ఇది పెద్ద ఊరట. అమెరికా తన నౌకా దిగ్బంధనాన్ని దశలవారీగా ఉపసంహరించుకుంటుంది.

ఆంక్షల విషయంలోనూ అమెరికా వెనక్కి తగ్గింది. ఇరాన్‌పై ఆంక్షలను ఎత్తివేసే ప్రక్రియ ప్రారంభించడంతో పాటు ఆర్థిక లావాదేవీలకు లైసెన్సింగ్ ఇవ్వడానికి అంగీకరించింది. అయితే, అణు కట్టుబాట్ల విషయంలో ఇరాన్ పాటించే విధానంపైనే ఈ ఉపశమనం ఆధారపడి ఉంటుంది. అంతర్జాతీయంగా నిలిపివేయబడిన తన నిధుల్లో కొంత భాగాన్ని వినియోగించుకునే అవకాశం ఇరాన్‌కు లభించింది. 300 బిలియన్ డాలర్ల పునర్నిర్మాణ నిధి గురించి చర్చ జరిగినా, ట్రంప్ మాత్రం అమెరికా పెట్టుబడి పెట్టబోదని, గల్ఫ్ దేశాల ఇష్టంపైనే అది ఆధారపడి ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు.

ఒప్పందంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం. అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేయబోమని ఇరాన్ పునరుద్ఘాటించింది. అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) పర్యవేక్షణకు కూడా అంగీకరించింది. కానీ, ఇరాన్ వద్ద ఉన్న యురేనియం నిల్వల భవితవ్యంపై స్పష్టత లేదు. ఈ కఠినమైన అంశాలన్నీ రాబోయే 60 రోజుల చర్చలకు వాయిదా పడ్డాయి. మరోవైపు, ఈ ఒప్పందం పట్ల ఇజ్రాయెల్ తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తోంది. లెబనాన్, దళాల ఉపసంహరణకు సంబంధించిన అంశాలు తమకు ఆమోదయోగ్యం కాదని ఇజ్రాయెల్ అధికారులు విమర్శించారు.