ఎం23కి మద్దతుపై రువాండా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖకు అమెరికా ఆంక్షలు

తూర్పు డెమోక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో (డీఆర్సీ)లో ఎం23 తిరుగుబాటు దళాలకు మద్దతు ఇస్తున్న ఆరోపణలపై అమెరికా రువాండా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖపై ఆంక్షలు విధించింది. అక్టోబర్ 28న విధించిన ఈ ఆంక్షల జాబితాలో రువాండాకు చెందిన ఆర్థిక సంస్థ జిగామా క్రెడిట్ అండ్ సేవింగ్స్ సొసైటీని కూడా చేర్చింది.

అమెరికా ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్ సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేస్తూ, 'వాషింగ్టన్ అకార్డ్స్ ఫర్ పీస్ అండ్ ప్రాస్పరిటీ' ఒప్పందం ప్రకారం రువాండా తన బాధ్యతలను నెరవేర్చేలా చూడటానికే ఈ చర్య తీసుకున్నట్లు తెలిపారు. గత ఏడాది అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ పోరాటాన్ని ముగించానని ప్రకటించి, డీఆర్సీ, రువాండాలతో ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయించారు. కానీ తూర్పు డీఆర్సీలో శాంతి కానీ, అభివృద్ధి కానీ రాలేదు.

2025లో 'మార్చి 23 మూవ్‌మెంట్' (ఎం23) మెరుపు దాడి చేసి ఉత్తర, దక్షిణ కివు ప్రావిన్సుల్లోని పెద్ద ప్రాంతాలను, గోమా, బుకావు నగరాలతో సహా స్వాధీనం చేసుకుంది. అప్పటి నుంచి ఆ ప్రాంతాలు తిరుగుబాటుదారుల ఆధీనంలోనే ఉన్నాయి. తిరుగుబాటుదారులు ఒంటరిగా ఈ ప్రాంతాలను ఆక్రమించలేరని కిన్షాసా చెబుతోంది; రువాండా సైన్యం వారితో కలిసి పోరాడిందని ఆరోపిస్తోంది. కిగాలీ ఈ ఆరోపణలను పదేపదే ఖండిస్తోంది. కానీ ఇప్పుడు రువాండా సైన్యం డీఆర్సీలో ఉందని అమెరికా కూడా చెబుతోంది.

అమెరికా ఆరోపణల ప్రకారం, ఎం23తో కలిసి రువాండా కార్యకలాపాలు కొనసాగిస్తోంది. తిరుగుబాటుదారులకు సైనిక పరికరాలు, సరఫరాలు, రవాణా మద్దతు, శిక్షణ అందిస్తోంది. ఉపరితలం నుంచి గగనతలంలోకి ప్రయోగించే క్షిపణులు, జామింగ్ పరికరాలను కూడా సరఫరా చేస్తున్నట్లు వాషింగ్టన్ పేర్కొంది. ఇవి ఆ ప్రాంతంలో పౌర విమానయానానికి పెద్ద ముప్పుగా మారాయని తెలిపింది. జిగామా బ్యాంక్ విషయంలో, డీఆర్సీ నుంచి రువాండాకు బంగారం అక్రమ రవాణాకు సహకరించిందని, కోట్లాడి డాలర్ల విలువైన లావాదేవీలను సులభతరం చేసిందని అమెరికా ఆరోపించింది.

ఆంక్షలకు ముందు రెండు పరిణామాలు చోటు చేసుకున్నాయి. అక్టోబర్ 12న ఎం23 పునర్వ్యవస్థీకరణను ప్రకటించింది; డీఆర్సీ మాజీ అధ్యక్షుడు జోసెఫ్ కబిలా తమతో చేరారని, ఆయనను తమ నాయకుడిగా నియమిస్తున్నట్లు ఆ సమూహం తెలిపింది. ఎం23, దాని రాజకీయ విభాగం కాంగో రివర్ అలయన్స్ విలీనమై 'ఫ్రంట్ ఫర్ ది రీఫౌండేషన్ ఆఫ్ ది నేషన్'గా మారాయి. రువాండాతో సంబంధం ఉన్న పోరాట యోధులుగా కాకుండా అంతర్గత తిరుగుబాటుగా కనిపించేందుకు ఇది వ్యూహమని భావిస్తున్నారు. అధ్యక్షుడు ఫెలిక్స్ షిసెకెడిని గద్దె దించాలన్న లక్ష్యంతో తామున్నట్లు ఈ సమూహం చెబుతోంది.

రెండోది, ఆంక్షలకు సుమారు ఒక వారం ముందు జర్మనీలో అమెరికా నిర్వహించిన సమావేశం. డీఆర్సీ, రువాండాలకు చెందిన సైనిక ప్రణాళికా నిపుణులు ఇందులో పాల్గొన్నారు. తూర్పు డీఆర్సీలో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడం, భద్రతా బాధ్యతలను పరిష్కరించడం, కార్యాచరణ ప్రణాళికపై పని చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఆ సమావేశం విజయవంతం కాలేదని, శాంతి ప్రక్రియను అడ్డుకుంటున్న రువాండాను అమెరికా శిక్షిస్తోందని ఇది సూచిస్తోంది.

తూర్పు డీఆర్సీ అల్లకల్లోలంతో తనకు ఎలాంటి సంబంధం లేదని రువాండా పదేపదే చెబుతోంది; అక్టోబర్ 28 ఆంక్షల తర్వాత కూడా కిగాలీ వైఖరిలో మార్పు లేదు.