నీటికి ఎక్స్‌పైరీ డేట్ ఉంటుందా? నిల్వ చేసే పాత్ర, విధానమే కీలకం

సీసాపై ముద్రించిన ఎక్స్‌పైరీ డేట్ నీటిది కాదు, ప్లాస్టిక్ సీసాది అని నిపుణులు చెప్తున్నారు. నీరు ఎప్పటికీ నీరే. కానీ దానిని ఏ పాత్రలో, ఎలా నిల్వ చేస్తున్నామన్నదే ఆరోగ్యాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.

అమెరికాలోని ఆరోగ్య సంస్థ CDC పరిశోధకుల ప్రకారం, సరిగ్గా నిల్వ చేస్తే నీటిని ఆరు నెలల వరకు తాగొచ్చు. గాలి తగలకుండా చల్లని, చీకటి ప్రదేశంలో ఉంచిన సాధారణ నీళ్లు ఆరు నెలల వరకు సురక్షితంగా ఉంటాయి. నీటి నాణ్యత ఫ్రెష్‌గా ఉండాలంటే ప్రతి ఆరు నెలలకు ఒకసారి నీళ్లు మార్చడం మంచిదని చెప్తున్నారు.

20 లీటర్ల RO వాటర్ క్యాన్ల విషయంలో రెండు దశలు ఉన్నాయి. ఫ్యాక్టరీ సీల్‌తో వచ్చిన క్యాన్ ఎండ తగలకుండా ఇంట్లో నీడలో ఉంటే బెస్ట్ బిఫోర్ డేట్ వరకు వాడొచ్చు. కానీ సీల్ తీసి డిస్పెన్సర్‌పై పెట్టిన రోజు నుంచే ఎక్స్‌పైరీ లెక్క మొదలవుతుంది. తెరిచిన క్యాన్ వాటర్‌ను గరిష్టంగా వారం రోజులే వాడాలని నిపుణులు చెప్తున్నారు.

డిస్పెన్సర్ టాప్ తిప్పిన ప్రతిసారీ గాలి బుడగలు లోపలికి వస్తాయి. ఆ గాలి ద్వారా దుమ్ము, కంటికి కనిపించని సూక్ష్మ జీవులు, బ్యాక్టీరియా నీటిలోకి చేరతాయి. దీంతో నీళ్లు పాడయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. ఒక క్యాన్ అయిపోవడానికి 10-15 రోజులు పడుతుంటే, 20 లీటర్లకు బదులు చిన్న క్యాన్లు వాడడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు.

ఇంట్లో ప్యూరిఫయర్‌లో ఫిల్టర్ చేసిన నీటిలో సహజ ఖనిజాలు చాలావరకు తొలగిపోతాయి. అందుకే ఆ నీటిని ఎక్కువ కాలం నిల్వ చేయకపోవడం మంచిది. రెండు నుంచి మూడు రోజుల్లోపు తాగేయాలని నిపుణులు చెప్తున్నారు. సెడిమెంట్ ఫిల్టర్, యాక్టివేటెడ్ కార్బన్ ఫిల్టర్, RO మెంబ్రేన్, UV లాంప్‌లను సమయానికి మార్చాలి. కొన్ని ఫిల్టర్లు 3-6 నెలలకు, మరికొన్ని 6-12 నెలలకు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలానికి మార్చాల్సి ఉంటుంది.

వాటర్ బాటిల్‌పై ఉండే ఎక్స్‌పైరీ డేట్ నీటి కోసం కాదు, ప్లాస్టిక్ కోసం. సాధారణంగా ప్లాస్టిక్ సీసా తయారైన తర్వాత ఒకటి నుంచి రెండేళ్ల వరకు సురక్షితంగా ఉంటుంది. ఆ తర్వాత ప్లాస్టిక్ తన గుణాన్ని కోల్పోయి రసాయనాలను నీటిలోకి విడుదల చేస్తుంది. గడువు తీరిన సీసా నీళ్లు తాగితే, కరిగిన ప్లాస్టిక్ కలిపిన నీళ్లను తాగినట్టే అని నిపుణులు చెప్తున్నారు.

వేసవిలో కారు లోపలి ఉష్ణోగ్రత 45 నుంచి 50 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు ఉంటుంది. ఆ వేడికి సీసా కరగడమే కాదు, అందులోని BPA, phthalates, dioxins వంటి రసాయనాలు నీటిలో కరుగుతాయి. ఇవి తాగితే వికారం, వాంతులు, కడుపులో మంట, హార్మోన్ల అసమతుల్యత వంటి సమస్యలు వస్తాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

బాటిల్ వాటర్‌లో కంటికి కనిపించని లక్షలాది మైక్రో ప్లాస్టిక్ రేణువులు ఉంటాయి. మూత తీసినప్పుడు, సీసాను గట్టిగా పట్టుకున్నప్పుడు, మళ్లీ మళ్లీ రీఫిల్ చేసినప్పుడు ప్లాస్టిక్ పొరలు ఊడి నీటిలో కలిసిపోతాయి. అవి శరీరంలో చేరి రోగ నిరోధక శక్తిని దెబ్బతీస్తాయని ఆరోగ్య నిపుణులు చెప్తున్నారు. పిల్లల్లో ఎదుగుదల లోపాలకు, పెద్దల్లో గుండె జబ్బులకు ఇవే కారణం అవుతున్నాయని వారు పేర్కొంటున్నారు.

పరిష్కారం పాత పద్ధతుల్లోనే ఉందని నిపుణులు చెప్తున్నారు. మట్టి కుండలో నీళ్లు సహజంగా చల్లబడతాయి. శరీరానికి కావాల్సిన మినరల్స్ కూడా అందుతాయి. రాగి పాత్రలో నిల్వ చేసిన నీళ్లు బ్యాక్టీరియాను చంపి జీర్ణ శక్తిని మెరుగుపరుస్తాయి. ప్రయాణాల్లో ప్లాస్టిక్ బాటిల్‌కు బదులు స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ లేదా రాగి బాటిల్ వాడాలని సూచిస్తున్నారు.

మరిగించి చల్లార్చిన నీటిని సరిగ్గా నిల్వ చేస్తే ఆరు నెలల వరకు తాగొచ్చు. కార్బొనేటెడ్ నీటిలో వాయువులు ఆవిరైతే రుచి చప్పగా మారుతుంది. గాలిలోని కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ నీటిలో కలిసి కొద్దిగా ఆమ్ల రుచి రావచ్చు. రుచిలో తేడా ఉన్నా ఆరు నెలల వరకు అవి సురక్షితమేనని చెప్తున్నారు.

చివరిగా నిపుణులు చెప్తున్న ఒక మాట. నీటికి గడువు ఉందా లేదా అన్నది ప్రధానం కాదు. నీళ్లు ఎక్కడి నుంచి తీసుకున్నారు, ఎలా శుద్ధి చేశారు, ఏ పాత్రలో నిల్వ చేశారు, ఎలా వాడుతున్నారు అన్నదే నిర్ణయిస్తుంది.