50 ఏళ్ల ఎమర్జెన్సీ: ప్రజాస్వామ్యం, మీడియా స్వేచ్ఛను అణిచివేశారంటూ కాంగ్రెస్‌పై బీజేపీ ఆరోపణ

భారత చరిత్రలో నల్లని రోజుగా భావించే ఎమర్జెన్సీ విధించి 50 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా బీజేపీ నేతలు కాంగ్రెస్‌పై తీవ్ర విమర్శలు చేశారు. 1975 జూన్ 25న ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ నేతృత్వంలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం దేశంలో ఎమర్జెన్సీ విధించింది. ఆ సమయంలో ప్రజాస్వామ్యం, మీడియా స్వేచ్ఛ, పౌర హక్కులను నిర్దాక్షిణ్యంగా కాలరాసినట్లు బీజేపీ ఆరోపించింది.

బీజేపీ కథనం ప్రకారం, ఎమర్జెన్సీ ప్రతిపాదనకు కేబినెట్ ఆమోదం లేదు. అర్ధరాత్రి అప్పటి రాష్ట్రపతి ఫక్రుద్దీన్ అలీ అహ్మద్‌పై ఒత్తిడి చేసి సంతకం పెట్టించారు. ఉదయం 6 గంటలకు కేబినెట్ సమావేశం ఏర్పాటు చేసి పూర్వానుమతి తీసుకున్నారు. ఆపై దేశవ్యాప్తంగా ప్రతిపక్ష నేతల అరెస్టులు మొదలయ్యాయి. జయప్రకాశ్ నారాయణ్, మొరార్జీ దేశాయ్, అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయ్, ఎల్.కె. ఆడ్వాణీ, జార్జ్ ఫెర్నాండెజ్, మధు దండవతే వంటి పెద్ద నేతలు జైలు పాలయ్యారు. ఆర్ఎస్ఎస్‌పై నిషేధం విధించారు.

జైళ్లలోనూ హింస కొనసాగింది. జేపీని హర్యానాలోని ఒక గెస్ట్‌హౌస్‌లో బంధించి, మురార్జీతో నాష్టా చేసుకోనివ్వలేదు. ఢిల్లీ ఎస్‌డీఎం నవీన్ చావ్లా ఆదేశాలతో ఖైదీలను వేడి టిన్ షెడ్‌లలో ఉంచి వేధించారు. దేశవ్యాప్తంగా బలవంతపు నస్బందీ నిర్వహించి మానవ గౌరవాన్ని హరించారు. ప్రమోషన్లు, పింఛన్ల కోసం ఉద్యోగులు నస్బందీ కేసులు తీసుకురావాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. పెళ్లికాని యువకులకు సైతం బలవంతపు నస్బందీ చేశారని బీజేపీ నేతలు చెప్పారు.

పత్రికా స్వేచ్ఛను పూర్తిగా నాశనం చేశారు. ఢిల్లీ బహదూర్ షా జఫర్ మార్గ్‌లోని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వంటి దినపత్రికల కార్యాలయాలకు విద్యుత్ సరఫరా నిలిపివేసి, పత్రికలు వెలువడకుండా చేశారు. అనేక వార్తాపత్రికలు ఖాళీ సంపాదకీయాలు ప్రచురించాయి. జేపీ అనుకూలంగా రాసిన కులదీప్ నాయర్, ఎస్. నిహాల్ సింగ్ వంటి సంపాదకులను మీసా చట్టం కింద అరెస్టు చేశారు. ప్రధాన సెన్సార్ అధికారి ఆమోదం లేకుండా ఏ వార్తా ప్రచురించకుండా నియంత్రించారు. సంజయ్ గాంధీ దేశయాత్రే ఆ రోజుల్లో ముఖ్య వార్తగా మారింది.

పార్లమెంటుపైనా దాడి జరిగింది. విపక్షం జైల్లో ఉండగా లోక్‌సభ గడువును 5 ఏళ్ల నుంచి 6 ఏళ్లకు పెంచారు. 42వ రాజ్యాంగ సవరణను బలవంతంగా ఆమోదింపజేసుకుని, సెక్యులరిజం, సోషలిజం పదాలను చేర్చారు. ప్రధాని ఎన్నికపై కేసు నమోదు కాకుండా ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టాన్ని రిట్రోస్పెక్టివ్‌గా సవరించారు. సుప్రీంకోర్టు కూడా ఆ సవరణలో జోక్యం చేసుకోలేదు.

ప్రతిఘటన కూడా కొనసాగింది. ‘ఛాత్ర సంఘర్ష’ వంటి భూగర్భ పత్రికలు వచ్చాయి. జేపీ కిడ్నీ వైఫల్యంతో ముంబై జస్లోక్ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ, గంట మాత్రమే సూర్యరశ్మిలో కూర్చోడానికి అనుమతి లభించింది. సుష్మా స్వరాజ్ బాంబే హైకోర్టులో న్యాయపోరాటం చేశారు. 1977 ఎన్నికల్లో ఇందిరా గాంధీ ఓడిపోయి ప్రజాస్వామ్యం పునరుద్ధరించబడింది. ఈ వివరాలన్నీ షా కమిషన్ నివేదికలో నమోదయ్యాయి.