భగినీ హస్త భోజనం: కార్తీక శుక్ల ద్వితీయలో అన్నా చెల్లెల అనుబంధ పండుగ

కార్తీక మాసం శుక్ల పక్ష ద్వితీయ తిథి రోజున భగినీ హస్త భోజనం జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగను యమద్వితీయ అని కూడా అంటారు. అన్నా చెల్లెల అనుబంధాన్ని పెంచే పండుగగా దీన్ని భావిస్తారు.

"భగిని" అంటే సోదరి, అక్క కావచ్చు చెల్లెలు కావచ్చు. ఆ రోజు సోదరి తన ఇంటికి సోదరుడిని పిలిచి, స్వయంగా వంట చేసి భోజనం పెడుతుంది. సోదరుడు ఆమె ఇంటికి వెళ్లి ఆ భోజనం చేస్తాడు. ఈ ఆచారం వెనుక అనుబంధాలను కొనసాగించాలనే భావన ఉందని సాంప్రదాయం చెబుతుంది.

పురాణ కథనం ప్రకారం, సూర్య భగవానుడికి యమధర్మరాజు, యమున అనే ఇద్దరు సంతానం. యమధర్మరాజు ఎప్పుడూ విధి నిర్వహణలో ఉంటాడు, తనకు సెలవు ఉండదు. యమున తన అన్నను పదేపదే భోజనానికి పిలుస్తుంది. ఈ కార్తీక శుక్ల ద్వితీయ రోజున యమధర్మరాజు చెల్లెలి ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేసినట్టు చెబుతారు. అందుకే ఈ పండుగకు యమద్వితీయ అనే పేరు వచ్చింది.

విందు భోజనం తర్వాత యమున ఒక వరం కోరుతుంది. ఈ రోజున ఏ సోదరుడు సోదరి ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేస్తాడో, అతనికి అకాల మృత్యువు కలగకూడదని ఆమె అడుగుతుంది. యమధర్మరాజు ఆ వరాన్ని ఇస్తాడని సాంప్రదాయం పేర్కొంటుంది. ఈ నమ్మకంతోనే ప్రజలు ఈ పండుగను ఆచరిస్తారు.

ఈ రోజున సోదరి సోదరుడికి హారతి ఇస్తుంది. బొట్టు పెట్టి, పిండి వంటలు, పాయసం వంటి రకరకాల వంటకాలతో విందు చేస్తుంది. సోదరుడు ఆమెకు దుస్తులు, పళ్లు, గాజులు వంటి కానుకలు ఇస్తాడు. ఉత్తర భారతదేశంలో ఈ పండుగను భాయ్ దూజ్ అని పిలుస్తారు.

సోదరి లేని వారు ఈ ఆచారాన్ని ఎలా చేపట్టాలనేది కూడా ఈ సందర్భంగా చర్చకు వస్తుంది. కుటుంబ సభ్యులు, దగ్గరి బంధువుల పిల్లలను పిలిచి ఈ పండుగను ఆచరించవచ్చని సూచిస్తారు. దూర ప్రాంతాల్లో ఉండే సోదరులు, సోదరీమణులకు ఇది కలుసుకోవడానికి ఒక అవకాశంగా భావిస్తారు.