బ్రహ్మోస్ సూపర్ సోనిక్ క్షిపణి 25 ఏళ్ల ప్రస్థానం: తొలి పరీక్ష నేటికీ విజయవంతం

భారతదేశం అభివృద్ధి చేసిన బ్రహ్మోస్ సూపర్‌సోనిక్ క్రూజ్ క్షిపణి తన 25 ఏళ్ల ప్రస్థానాన్ని పూర్తి చేసుకుంది. 2001 జూన్ 12 న ఒడిశాలోని చండీపూర్ టెస్ట్ రేంజ్ నుంచి తొలిసారి నిలువుగా ప్రయోగించగా, అది 100% విజయవంతమైంది.

ఈ క్షిపణి భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO) మరియు రష్యాకు చెందిన ఎన్పీఓ మాషినోస్‌ట్రోయేనియా సంయుక్తంగా తయారుచేసింది. భారత ప్రభుత్వానికి 50.5%, రష్యాకు 49.5% వాటా ఉన్న ఈ ప్రాజెక్టుకు బ్రహ్మపుత్ర, మోస్క్వా నదుల పేర్లు కలిపి బ్రహ్మోస్ అని పేరు పెట్టారు.

1991లో హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీలో చదువుతున్న డాక్టర్ శివతాను పిళ్లై అప్పటి రక్షణ శాఖ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ ఏపీజే అబ్దుల్ కలాంకు ఫోన్ చేసి, భారతదేశానికి ఒక క్రూజ్ క్షిపణి అవసరమని చెప్పారు. గల్ఫ్ యుద్ధంలో అమెరికా టోమాహాక్ క్షిపణుల ప్రభావం చూసిన ఆయన, ధ్వని వేగాన్ని మించిన ఒక క్రూజ్ మిసైల్ తయారీకి ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.

1999లో ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభమైనప్పుడు అంతర్జాతీయ నిఘా సంస్థల నుంచి దాచడానికి దక్షిణ ఢిల్లీలోని వసంత విహార్‌లో అద్దె ఇంటి నుంచి కార్యకలాపాలు సాగాయి. శాస్త్రవేత్తల నియామకం కూడా రహస్యంగా జరిగింది.

ప్రయోగ విజయం తర్వాత, 2005లో భారత నావికాదళం బ్రహ్మోస్‌ను స్వీకరించింది. ప్రస్తుతం 20కి పైగా ప్రధాన యుద్ధ నౌకలపై ఇది ప్రాథమిక ఆయుధంగా ఉంది. 2007లో భారత సైన్యం భూతల దాడి వెర్షన్‌ను చేర్చింది. 2017లో సూకాయ్-30ఎంకేఐ యుద్ధ విమానాలకు అనుసంధానం చేసి వాయు సామర్థ్యం సాధించింది. బరువు తగ్గించిన ఈ వెర్షన్ 450 కిలోమీటర్ల దూరంలోని లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు.

బ్రహ్మోస్ వేగం శబ్దం కంటే దాదాపు మూడు రెట్లు ఎక్కువ. శత్రు రాడార్ వ్యవస్థలకు చిక్కకుండా ఎస్ ఆకారపు విన్యాసాలు చేయగలదు. ఫైర్ అండ్ ఫర్గెట్ సామర్థ్యంతో 99.9% ఖచ్చితత్వం సాధిస్తుంది.

భారతదేశం మిసైల్ టెక్నాలజీ నియంత్రణ విధానం (MTCR) కూటమిలో చేరిన తర్వాత, దీని రేంజ్ 290 కి.మీ నుండి 450 కి.మీలకు పైగా పెంచబడింది. ప్రస్తుతం ఇండోనేషియా, వియత్నాం వంటి దేశాలు కొనుగోలుకు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి. ఫిలిప్పీన్స్ కు ఇప్పటికే ఎగుమతి చేశారు. హైపర్సోనిక్ బ్రహ్మోస్-2 తయారీపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.