ఆఫ్రికాలో చైనా యువాన్ ప్రయత్నానికి అడ్డంకి: రష్యా అనుభవం ఏం చెబుతోంది?

ఆఫ్రికాలో వాణిజ్యం, రుణాలు, నిర్మాణ ప్రాజెక్టులను అమెరికన్ డాలర్ లేకుండా చైనీస్ యువాన్‌లో జరపాలని బీజింగ్ చేస్తున్న పెద్ద ప్రయత్నం ఆచరణలో నెమ్మదిస్తోంది. ఆఫ్రికాకు అతిపెద్ద ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య భాగస్వామి అయిన చైనా, బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇనిషియేటివ్ కింద రహదారులు, ఓడరేవులు, రైల్వేలకు భారీ నిధులు సమకూరుస్తోంది. ఈ మెగా ప్రాజెక్టుల చెల్లింపులను యువాన్‌లోనే చేయాలని కోరుతోంది.

ఇందుకోసం ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో చైనా సెంట్రల్ బ్యాంక్, ఆఫ్రికా స్టాండర్డ్ బ్యాంక్‌ను ఒక ప్రధాన చైనా ప్రభుత్వ బ్యాంకుతో కలిపి ఆఫ్రికా యువాన్ క్లియరింగ్ హబ్‌గా పనిచేయడానికి అనుమతించింది. దీని వల్ల 19 ఆఫ్రికా దేశాలు న్యూయార్క్ లేదా లండన్ బ్యాంకులను ఆశ్రయించకుండా నేరుగా యువాన్‌లో వాణిజ్యం పూర్తి చేయగలవు. విదేశీ మారకపు ఖర్చులు 4 శాతం వరకు తగ్గుతాయి. SWIFT అనే పాశ్చిమ బ్యాంకింగ్ నెట్‌వర్క్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా చైనా తన CIPS వ్యవస్థను కూడా ప్రోత్సహిస్తోంది.

అయినా ఆఫ్రికా వ్యాపారులు, ప్రభుత్వాలు డాలర్ స్థానంలో యువాన్‌ను తీసుకోవడం లేదు. బ్యాంకింగ్ నియమాలు దేశాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి, చాలా వరకు చైనా కఠిన ఆర్థిక నియంత్రణలతో సరిపోలవు. ఆధునిక చైనా చెల్లింపు వ్యవస్థలకు అవసరమైన సైబర్‌సెక్యూరిటీ, హై-స్పీడ్ కమ్యూనికేషన్ మౌలిక సదుపాయాలు ఖండం అంతటా సమానంగా అందుబాటులో లేవు. స్థానిక మార్కెట్లలో రోజువారీ వాణిజ్యానికి సరిపడా యువాన్ చెలామణిలో లేదు. అతిపెద్ద అడ్డంకి అప్పుల భారం. ఐక్యరాజ్యసమితి నివేదికల ప్రకారం కనీసం 22 ఆఫ్రికా దేశాలు అప్పుల ఊబిలో లేదా ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్నాయి. ప్రస్తుత అప్పులను తీర్చడమే కష్టంగా ఉన్న పరిస్థితిలో పాత రుణాల పునర్వ్యవస్థీకరణే వాటికి ప్రాధాన్యం.

యువాన్ ఇబ్బంది ఆఫ్రికాలోనే కాదు. 2022లో పాశ్చిమ ఆంక్షల తర్వాత రష్యా యువాన్ వైపు మొగ్గు చూపింది. బ్లూమ్‌బర్గ్ నివేదిక ప్రకారం 2024 నాటికి రష్యా విదేశీ వాణిజ్యంలో యువాన్ వాటా దాదాపు సగానికి చేరింది. కానీ రష్యా సెంట్రల్ బ్యాంక్ డేటా ప్రకారం రష్యన్ ఎగుమతి చెల్లింపుల్లో యువాన్ వాటా 2026 నాటికి కేవలం 22 శాతానికి పడిపోయింది. దీనికి కారణం 2024 మధ్యలో విదేశీ బ్యాంకులపై వాషింగ్టన్ ద్వితీయ ఆంక్షల హెచ్చరిక. అమెరికన్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో తమ ప్రాపకం కోల్పోకూడదని భావించిన పెద్ద చైనా బ్యాంకులు రష్యన్ యువాన్ చెల్లింపుల నుంచి నిశ్శబ్దంగా వెనక్కి తగ్గాయి. ఇప్పుడు రష్యా తన ఆసియా ఎగుమతుల చెల్లింపుల్లో దాదాపు 70 శాతం రూబుళ్లలోనే తీసుకుంటోంది.

ఇది ఆఫ్రికాకు స్పష్టమైన సందేశం. డాలర్ మీద ఆధారపడటం తగ్గించాలనే విషయంలో బ్రిక్స్‌లోని ఆఫ్రికా సభ్యులు, భాగస్వాములు ఏకీభవిస్తున్నా, తర్వాత ఏం చేయాలనే దానిపై ఏకాభిప్రాయం లేదు. బ్రిక్స్‌లో దక్షిణాఫ్రికా, ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా వంటి ఆఫ్రికా దేశాలతో పాటు నైజీరియా, ఉగాండా వంటి భాగస్వాములూ ఉన్నాయి. వాషింగ్టన్ మీద ఆధారపడటం వదిలి బీజింగ్ మీద ఆధారపడాలని చాలా ఆఫ్రికా దేశాలు కోరుకోవడం లేదు.