హంపీ సంగీత స్తంభాలు పూర్తి గ్రానైట్ తో నిర్మితమైనట్లు 2008 శాస్త్రీయ అధ్యయనంలో వెల్లడి

కర్ణాటకలోని హంపీలో ఉన్న 15వ శతాబ్దపు విఠల ఆలయంలో సంగీత స్తంభాలు అద్భుతంగా సంగీత స్వరాలు పలికిస్తాయి. వీటిని మెల్లగా తాకినప్పుడు వచ్చే శబ్దం శతాబ్దాలుగా రహస్యంగా ఉండేది.

2008లో ఇందిరా గాంధీ అటామిక్ రీసెర్చ్ సెంటర్ శాస్త్రవేత్తలు అల్ట్రాసోనిక్ టెస్టింగ్ వంటి నాన్-డిస్ట్రక్టివ్ పద్ధతులతో పరిశోధన చేశారు. ఈ స్తంభాలు పూర్తిగా గట్టి గ్రానైట్ రాతితో నిర్మించబడ్డాయని, లోపల ఖాళీగానీ లోహపు కడ్డీలుగానీ లేవని వారు కనుగొన్నారు.

గ్రానైట్ లో శబ్దం సెకనుకు 4800 నుంచి 5500 మీటర్ల వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది. స్తంభం ఆకారం, మందం, పొడవు ఆధారంగా అది వెలువరించే సంగీత స్వరం మారుతుంది. పొట్టిగా మందంగా ఉన్న స్తంభాలు ఎక్కువ స్వరాలు, పొడువుగా సన్నగా ఉన్నవి తక్కువ స్వరాలు ఇస్తాయి. ఇవి ట్యూనింగ్ ఫోర్క్ లాగా కంపించి రాతిలోని మైక్రో క్రిస్టల్ నిర్మాణం వల్ల ఎక్కువసేపు ప్రతిధ్వనిని నిలిపి ఉంచుతాయి.

ప్రస్తుతం కొన్ని స్తంభాలలో పగుళ్లు ఏర్పడడంతో అవి శబ్దాలు ఉత్పత్తి చేయడం లేదు. ఈ అరుదైన వారసత్వాన్ని కాపాడేందుకు సందర్శకులను ఈ స్తంభాలను తాకడానికి అనుమతించడం లేదు. ఒకప్పుడు నృత్య కళాకారులు ఈ స్తంభాలను తాకుతూ నాట్యం చేసేవారని చరిత్రకారులు చెబుతారు.

విఠల ఆలయాన్ని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించింది. ఈ స్తంభాలు నాట్య శాస్త్రంలోని ఘనవాద్యాలకు ఉదాహరణ. ఈ శాస్త్రీయ వివరాలను ఇండియా టుడే పత్రిక ఇటీవల తన ప్రత్యేక కథనంలో వివరించింది.