హైదరాబాద్ సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలిచిన ప్రొఫెసర్ జయశంకర్

ప్రొఫెసర్ కె. జయశంకర్ తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమంలో కీలక సిద్ధాంతకర్తగా, హైదరాబాద్ సంస్కృతికి చిహ్నంగా గుర్తింపు పొందారు. ఆయన ఉర్దూ భాషపై విపరీతమైన అభిమానం కలిగి ఉండేవారు. ఆసక్తికరంగా, ముందుగా ఉర్దూలో ఆలోచించి, ఆ తర్వాత సమానార్థకాలను తెలుగులో కూర్చి మాట్లాడేవారని ఆయన సన్నిహితులు గుర్తు చేస్తున్నారు.

ప్రముఖ కవి జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని ఉద్దేశించి 'తౌరక్యాంధ్రులు' (తురకం కలిసిన తెలుగువారు) అని వ్యాఖ్యానించారు. ఈ విషయం తెలిసిన జయశంకర్ వరంగల్ నుంచి విజయవాడ వెళ్లి ఆయనను కలిశారు. తాను హనుమకొండ నుంచి వచ్చిన జయశంకర్‌ను అని పరిచయం చేసుకుని, ఆ వ్యాఖ్య తప్పని వాదించారు.

జయశంకర్, పాపయ్య శాస్త్రికి తెలుగులోనూ ఉర్దూ పదాలు విస్తృతంగా ఉన్నాయని ఉదాహరణలు చూపించారు. మద్రాస్ రాష్ట్రం నుంచి విడిపోవడంపై పాపయ్య శాస్త్రి రాసిన పద్యంలో 'బేజారు', 'అత్తరు' వంటి ఉర్దూ పదాలు ఉన్నాయని గుర్తించారు. 'రాజాజీ మున్నగు పెద్దలకు మా రాష్ట్రము పేరంటేనే బేజారెత్తును గుండెలు' అనే వాక్యాన్ని ప్రస్తావించి, మన నిత్య వ్యవహారంలో ఎన్నో ఉర్దూ పదాలున్నాయని స్పష్టం చేశారు.

జయశంకర్ ఉర్దూ కవిత్వాన్ని అనర్గళంగా కోట్ చేసేవారు. గాలిబ్ వంటి కవుల రచనలు తరచూ ప్రస్తావించేవారు. ఒక మసీదులో మద్యం సేవిస్తున్న వ్యక్తి గురించి గాలిబ్ రాసిన పద్యాన్ని ఆయన చెప్పుకోవడం అలవాటు. ఆయన ప్రసంగాలంటే ముస్లిం మైనారిటీ వర్గాల్లో విపరీతమైన ఆసక్తి ఉండేది.

మంత్రి మహమూద్ అలీ, జయశంకర్ స్మారక కార్యక్రమాల్లో ఉర్దూలో నివాళి అర్పించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగిస్తున్నారు.