కార్తీక మాసంలో ఏకాదశి వ్రతం విశిష్టత.. అంబరీషుడి కథ ఏం చెబుతుంది?

కార్తీక మాసంలో వచ్చే ఏకాదశి వ్రతానికి ప్రత్యేక విశిష్టత ఉంది. ప్రతి నెలలో శుక్ల పక్షం, కృష్ణ పక్షం ఏకాదశులు రెండూ ఉపవాస దినాలుగా పాటిస్తారు. ఈ రెండింటిలోనూ కార్తీక మాసంలో వచ్చే ఏకాదశి మరింత ప్రాముఖ్యత పొందుతుంది.

ఈ నెలలో శివుడు, కేశవుడు ఇద్దరికీ పూజలు జరుగుతాయి. విష్ణుమూర్తి అలంకార ప్రియుడు. శివుడు అభిషేక ప్రియుడు. అందుకే ఈ మాసంలో విష్ణుమూర్తికి అలంకరణతో పూజ చేస్తారు. శివుడికి నీటితో అభిషేకం చేస్తారు. ఇద్దరికీ భేదం లేకుండా ఆరాధన జరుగుతుంది.

ఏకాదశి రోజు పూర్తిగా భోజనం చేయరు. ఉదయం స్నానం, సంధ్యా కార్యక్రమాలు పూర్తి చేస్తారు. ఆ రోజంతా భగవన్నామ స్మరణ, పురాణ శ్రవణంతో గడుపుతారు. సాయంత్రం భగవంతునికి దీపం వెలిగిస్తారు. మరునాడు ద్వాదశి గడియలు ముగిసేలోపు పారణ చేయాలి. ఇది ఏకాదశి వ్రత నియమం.

స్కాంద పురాణంలో అంబరీషుడి కథ వస్తుంది. అంబరీషుడు రాజు, మహాభక్తుడు. ఆయన ప్రతి నెల ఏకాదశి వ్రతం ఆచరిస్తారు. ఒకసారి వనప్రస్థ ఆశ్రమంలో ఉన్నప్పుడు దుర్వాస మహాముని శిష్యులతో వస్తారు. అంబరీషుడు అర్ఘ్యపాద్యాలతో ఆయనను గౌరవిస్తారు. ద్వాదశిలో కలిసి భోజనం చేద్దామని చెప్పి, స్నానానికి వెళ్తానని ముని నదికి వెళ్తారు.

ముని తిరిగి రావడం ఆలస్యమవుతుంది. ద్వాదశి గడియలు ముగిసే సమయం దగ్గరపడుతుంది. ఏం చేయాలని అంబరీషుడు పండితులను సంప్రదిస్తారు. తులసి తీర్థం తీసుకుంటే భోజనం చేసినట్లే అవుతుందని వారు సూచిస్తారు. రాజు తులసి తీర్థంతో పారణ చేస్తారు. అప్పుడే తిరిగి వచ్చిన దుర్వాసుడు దాన్ని చూసి కోపపడతారు. అతిథి కోసం వేచి ఉండలేదని శాపం పెడతారు.

అంబరీషుడి హృదయంలో ఉన్న విష్ణుమూర్తి ఆ శాపాన్ని తానే స్వీకరిస్తానని చెబుతారు. ఆ శాప ఫలితంగానే దశావతారాలు వస్తాయని కథ వివరిస్తుంది. దుర్వాసుడిని ఆపడానికి విష్ణుమూర్తి సుదర్శన చక్రాన్ని పంపుతారు. ఇంద్రుడు, బ్రహ్మ, పరమశివుడు రక్షించలేకపోతారు. చివరికి దుర్వాసుడు వైకుంఠంలో శరణు కోరుతారు. అంబరీషుడిని క్షమించమని వేడుకుంటారు.

అంబరీషుడు మునిని క్షమిస్తారు. సుదర్శనం కూడా శాంతిస్తుంది. భక్తుడి పట్ల భగవంతుడు చూపిన ఆదరణను ఈ కథ వివరిస్తుంది. ఈ కథ స్కాంద పురాణంలో కార్తీక మాసం నేపథ్యంలో చెప్పబడుతుంది.