మోదీ ఇండోనేషియా పర్యటన: రక్షణ, అరుదైన ఖనిజాల ఒప్పందాలు; ఆసియాలో కొత్త 'పోల్' చర్చ

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మూడు రోజుల ఇండోనేషియా పర్యటన ముగించారు. ఈ సందర్భంగా ఇరు దేశాలు రక్షణ, కీలక ఖనిజాలు, సాంస్కృతిక పరిరక్షణ వంటి రంగాల్లో పలు ఒప్పందాలపై సంతకాలు చేశాయి. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంత భద్రత కోసం కలిసి పనిచేయాలని రెండు దేశాలు పునరుద్ఘాటించాయి.

రక్షణ ఒప్పందంలో భాగంగా ఇండోనేషియా భారత్ నుంచి బ్రహ్మోస్, అస్త్ర క్షిపణులను కొనుగోలు చేయనుంది. అయితే ఇండోనేషియా రక్షణ వ్యయం జీడీపీలో 0.8% శాతం మాత్రమే ఉండటం ఒక సవాలుగా నిపుణులు పేర్కొన్నారు. దీన్ని పెంచేందుకు ఇండోనేషియా ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. భవిష్యత్తులో రక్షణ ఉత్పత్తి రంగంలో భాగస్వామ్యం కూడా చర్చల్లో ఉన్నట్లు తెలిసింది.

కీలక ఖనిజాల ఒప్పందం కింద నికెల్, ఉక్కు, అరుదైన భూమి ఖనిజాల సరఫరాపై దృష్టి పెట్టారు. ఇండోనేషియా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నికెల్ ఉత్పత్తిదారు. డిజిటల్ టెక్నాలజీ, స్పేస్ రీసెర్చ్, AI వంటి రంగాలకు అరుదైన ఖనిజాలు కీలకం. రెండు దేశాలు 2047 నాటికి 'విక్సిత్ భారత్', 2045 నాటికి 'ఇండోనేషియా ఇమాస్' లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకున్నాయి. ఈ లక్ష్యాలు ఒకేలా ఉండటంతో మౌలిక సదుపాయాలు, స్టీల్ వంటి రంగాల్లో సహకారానికి అవకాశాలు పెరిగాయి.

నాగరికతా దౌత్యం పేరుతో సాంస్కృతిక సంబంధాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. ప్రధాని మోదీ ప్రమ్బనన్ ఆలయాన్ని సందర్శించి పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించారు. హిందూ-బౌద్ధ సంప్రదాయాల మిశ్రమాన్ని ఈ ప్రాంతం ప్రతిబింబిస్తుంది. విశ్లేషకుడు సతీష్ చంద్ర మిశ్రా మాట్లాడుతూ, 'చైనా కాకుండా ఆసియాలో భారత్-ఇండోనేషియా వ్యూహాత్మక అక్షం కొత్త శక్తి కేంద్రంగా మారవచ్చు' అన్నారు. ప్రజల మధ్య పరిచయాలే మృదువైన శక్తికి పునాది అని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.

భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం ఆగస్టు 15, ఇండోనేషియాది ఆగస్టు 17 కావడం, రెండు దేశాల దీర్ఘకాల విజన్లు రెండేళ్ల తేడాతో లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకోవడం విశేషం. ఈ సందర్భంగా రక్షణ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక అంశాల్లో ఇరు దేశాలు సమన్వయంతో ముందుకెళ్లేందుకు మార్గం సుగమం చేసుకున్నాయి.