మనీలాకు ప్రధాని మోదీ.. ఆసియాన్-ఇండియా, తూర్పు ఆసియా శిఖరాగ్ర సమావేశాల్లో పాల్గొనున్న ప్రధాని

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నవంబర్ 16న ఫిలిప్పీన్స్ రాజధాని మనీలాకు మూడు రోజుల పర్యటనకు వెళ్లనున్నారు. ఈ పర్యటనలో 23వ ఆసియాన్-ఇండియా శిఖరాగ్ర సమావేశం, 21వ తూర్పు ఆసియా శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ఆయన పాల్గొంటారు. సముద్ర భద్రత, రక్షణ, వాణిజ్యం, పెట్టుబడుల అంశాలే ఈ సమావేశాల ప్రధాన అజెండాగా ఉన్నాయి.

భారత్ ఈసారి దౌత్యపరమైన చర్చలకే పరిమితం కాకుండా ఆచరణాత్మక సహకారంపై దృష్టి పెట్టింది. నౌకాదళాలు, కోస్ట్ గార్డుల మధ్య మరింత సన్నిహిత సమన్వయం, సముద్ర చట్ట అమలు బలోపేతం, శోధన-రక్షణ చర్యల్లో పరస్పర సహకారం, రక్షణ సంబంధాల విస్తరణ ఇందులో ఉన్నాయి. నౌకాదళ విన్యాసాలతో పాటు, నిజమైన సంక్షోభ సమయంలో కలిసి పనిచేయగలిగే స్థాయిలో పరస్పర విశ్వాసాన్ని నిర్మించడమే లక్ష్యమని భారత్ భావిస్తోంది. ఇందుకు మనీలా వేదికను అనుకూలంగా వినియోగించుకోవాలని భావిస్తోంది. 2026ను ఆసియాన్-ఇండియా సముద్ర సహకార సంవత్సరంగా ప్రకటించిన నేపథ్యంలో ఈ సమావేశానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది.

ఈ ప్రాంతంలో చైనా పాత్ర పెద్ద సవాలుగా ఉంది. దక్షిణ చైనా సముద్రం చుట్టుపక్కల చైనా, ఫిలిప్పీన్స్, వియత్నాం, ఇండోనేషియా, మలేషియా దేశాలున్నాయి. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో అమెరికా, చైనా, భారత్, జపాన్, ఆస్ట్రేలియాలకు ప్రధాన ప్రయోజనాలున్నాయి. ఈ పోటీ నడుమ ఆసియాన్ దేశాలు ఏ పక్షానా చేరాల్సి వస్తుందన్న భావన కలగకుండా భారత్ రక్షణ సహకారాన్ని విస్తరించాల్సిన అవసరం ఉంది.

ఆసియాన్ ఐక్యత, కేంద్రస్థానం, స్వతంత్ర ప్రాంతీయ నిర్మాణంపై ఆ సంస్థ పదేపదే నొక్కి చెబుతోంది. పెద్ద శక్తులతో కలిసి పనిచేయాలని కోరుతూనే, వాటి పోటీకి యుద్ధభూమిగా మారకూడదని ఆసియాన్ స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ విషయంలో భారత్ తమను అర్థం చేసుకుంటోందని, ఆసియాన్ నేతృత్వంలోని ప్రాంతీయ వ్యవస్థను, బహిరంగ, సమ్మిళిత, నియమాల ఆధారిత ఇండో-పసిఫిక్‌ను ఢిల్లీ నిరంతరం బలపరుస్తోందని ఆసియాన్ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో నవంబర్ 16 నుంచి మూడు రోజుల పాటు జరిగే మనీలా భేటీలో సముద్ర భద్రత, రక్షణ సహకార ప్రతిపాదనలను భారత్ ముందుకు తీసుకెళ్లనుంది.