ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ జయంతి: తెలంగాణ ఉద్యమ నేత సేవల స్మరణ

ప్రొఫెసర్ కొత్తపల్లి జయశంకర్ జయంతి నేడు. తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయనను తెలంగాణ సిద్ధాంతకర్తగా పిలుస్తారు.

1934 ఆగస్టు 6న ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లా ఆత్మకూరు మండలం అక్కంపేటలో జయశంకర్ జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు మహాలక్ష్మి, లక్ష్మీకాంతారావు. ఆయన తెలుగు, హిందీ, ఇంగ్లీష్, ఉర్దూ భాషల్లో ప్రావీణ్యం కలిగి ఉన్నారు. బెనారస్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్థికశాస్త్రంలో పట్టా పొందారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి పిహెచ్డి పూర్తి చేశారు.

జయశంకర్ 1975 నుంచి 1979 వరకు సికేఎం కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్‌గా, 1979 నుంచి 1991 వరకు కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం రిజిస్ట్రార్‌గా, 1991 నుంచి 1994 వరకు అదే విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్‌గా పనిచేశారు. సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారెన్ లాంగ్వేజెస్‌లో కూడా వివిధ బాధ్యతలు నిర్వహించారు.

విద్యార్థి దశ నుండే తెలంగాణ ప్రాంతంలో వివక్ష, అసమానతలపై ఆయన పోరాడారు. 1952 నాన్ముల్కి ఉద్యమం, 1969 తెలంగాణ ఉద్యమంలో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. విశాలాంధ్ర ప్రతిపాదనను వ్యతిరేకిస్తూ మొదటి SRC కమిషన్ ముందు తెలంగాణ తరఫున వాదించారు. నీళ్లు, ఉద్యోగాలు, విద్యా అవకాశాల్లో తెలంగాణకు జరిగిన నష్టాన్ని లెక్కలతో సహా వివరించారు. 2009 డిసెంబర్‌లో హోం మంత్రి చిదంబరం ప్రకటనతో తెలంగాణ ఉద్యమం మళ్లీ ఊపందుకుంది. జయశంకర్ పల్లెలు, పట్టణాల్లో ఉద్యమాన్ని విస్తృతం చేశారు. వివిధ వర్గాలను ఏకం చేసి సామాజిక రాజీనామాలు, అసెంబ్లీ ముట్టడి వంటి కార్యక్రమాలకు నాయకత్వం వహించారు.

2011 జూన్ 21న గొంతు క్యాన్సర్‌తో జయశంకర్ మరణించారు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడటాన్ని చూడలేదు. అనంతరం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆయన పేరిట వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. భూపాలపల్లి జిల్లాకు ఆయన పేరు పెట్టింది. ప్రతి ఏటా జూన్‌లో జరిగే బడి పండుగకు ‘జయశంకర్ బడిబాట’ అని నామకరణం చేసింది. నేడు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆయన జయంతి సందర్భంగా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు.