సెక్యులరిజం చూడాలంటే బిహార్‌కు రండి: మాజీ సుప్రీంకోర్టు జడ్జి సంజయ్ కరోల్

సెక్యులరిజం ఆచరణలో ఎలా ఉంటుందో చూడాలంటే బిహార్‌కు వెళ్లి చూడాలని మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సంజయ్ కరోల్ అన్నారు. దేశ జనాభాలో పదో వంతు మంది బిహార్‌లోనే నివసిస్తున్నారని, విస్తీర్ణం ప్రకారం అది దేశంలో మూడో పెద్ద రాష్ట్రమని ఆయన ఒక కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ తెలిపారు.

రాబోయే ఛత్ పూజ సందర్భంగా బిహార్ ప్రజలు ఏ మతం, ఏ వర్గానికి చెందినవారైనా ఒక్కటిగా చేరి నదీ తీరాల్లో పూజలు చేస్తారని కరోల్ వివరించారు. ఒకరికొకరు సహకరించుకుంటూ ఆచారాలను పాటిస్తారని ఆయన చెప్పారు. పాట్నాలో ఇలాంటి దృశ్యాలను తాను స్వయంగా చూశానని ఆయన గుర్తు చేసుకున్నారు. భారత ప్రజలు నిజ జీవితంలో రాజ్యాంగాన్ని ఆచరిస్తున్నారని, వారి నుంచి నేర్చుకోవాల్సింది చాలా ఉందని ఆయన అన్నారు.

ఆర్టికల్ 44 అంశంపై ఆయన తన అభిప్రాయాన్ని స్పష్టం చేశారు. దీనిపై చర్చ, ఆలోచన అవసరమని, అందులో ఎలాంటి సందేహం లేదని ఆయన పేర్కొన్నారు. చర్చ జరిగితే ఏదో ఒక పరిష్కారం తప్పక వస్తుందని ఆయన ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.

1985 నుంచి 2026 వరకు సుప్రీంకోర్టు సుమారు 10 నుంచి 15 కేసుల్లో ఆర్టికల్ 44 భావనపై వ్యాఖ్యానించిందని, ఈ అంశంపై చర్చ జరగాలని కోర్టు పలుమార్లు సూచించిందని కరోల్ తెలిపారు. ఆర్టికల్ 44 రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాల్లో ఒకటి అని, ఏకరీతి సివిల్ కోడ్‌పై దశాబ్దాలుగా చర్చ కొనసాగుతోందని ఆయన మాటల నుంచి స్పష్టమవుతోంది.

ఈ అంశంపై తదుపరి చర్చ ఎలా సాగుతుందనేది ఆసక్తికరం. న్యాయవ్యవస్థ పలుమార్లు చర్చకు సూచించిన నేపథ్యంలో, ఆర్టికల్ 44 అమలుపై రాజకీయ, సామాజిక స్థాయిలో చర్చ ముందుకు ఎలా సాగుతుందనేది ప్రధాన అంశంగా మారింది.