అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య మళ్లీ యుద్ధం: హార్ముజ్ జలసంధిలో దాడులు, ఇరాన్ ప్రతీకారం

అమెరికా సైన్యం ఇరాన్‌పై భారీ వైమానిక దాడులు చేసింది. వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ అనుమానిత దాడులకు ప్రతిస్పందనగా ఈ చర్య తీసుకున్నట్లు అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ తెలిపింది. హార్ముజ్ జలసంధి మీదుగా ప్రయాణించే చమురు ట్యాంకర్లపై ఇటీవల జరిగిన దాడుల నేపథ్యంలో అమెరికా ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.

అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ స్పెషల్ ఫోర్సెస్ ఇరాన్ అంతటా 80కి పైగా లక్ష్యాలను ప్రెసిషన్ మందుగుండు సామగ్రితో ఛేదించాయి. ఇరాన్ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు, కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ నెట్‌వర్క్‌లు, తీర రాడార్ సైట్‌లు, యాంటీ-షిప్ క్షిపణి సామర్థ్యాలు, ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC)కు చెందిన 60కి పైగా చిన్న పడవలు ఈ దాడుల్లో ధ్వంసమయ్యాయి.

ఈ దాడులకు ఇరాన్ వెంటనే ప్రతీకారం తీర్చుకుంది. బహ్రెయిన్, కువైట్‌లను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇరాన్ బాలిస్టిక్ క్షిపణులను ప్రయోగించినట్లు నివేదికలు వెలువడ్డాయి. హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా ప్రయాణించే నౌకలు తమ నియంత్రణలో ఉండాలని, త్వరలోనే ఆ మార్గంలో ప్రయాణించే ప్రతి నౌకపై రుసుం వసూలు చేయడం ప్రారంభిస్తామని ఇరాన్ హెచ్చరించింది.

హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యంలో ఐదో వంతు రవాణాకు నెలవు. ఇరాన్, ఒమన్‌ల మధ్య ఉన్న ఈ ఇరుకైన మార్గం గుండా ప్రతిరోజూ భారీ మొత్తంలో ముడి చమురు, సహజ వాయువు రవాణా అవుతుంది. ఇటీవల కొన్ని చమురు నౌకలు ఇరాన్ అదుపులోకి రాకుండా ఉండేందుకు ఒమన్ తీరానికి దగ్గరగా ప్రయాణించాయి. దీనిపై ఇరాన్ నేవీ ఆ నౌకలను కట్టడి చేసే ప్రయత్నం చేసింది. ఇవే కాకుండా, వాణిజ్య నౌకలపై ఇటీవల జరిగిన దాడులకు ఇరానే కారణమని అమెరికా ఆరోపించింది.

అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మాట్లాడుతూ ‘ఇరాన్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడానికి సన్నద్ధంగా ఉన్నామని, లేదంటే యుద్ధాన్ని ముగించేస్తామని’ హెచ్చరించారు. ఇరాన్ విద్యుత్ ప్లాంట్లను ‘మధ్యాహ్నం కొద్దిసేపట్లోనే నామరూపాలు లేకుండా చేయగలమని’ ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్‌తో కుదిరిన మెమోరాండమ్ ఆఫ్ అండర్‌స్టాండింగ్ (ఎంఓయూ) ను అమెరికా ట్రెజరీ శాఖ రద్దు చేసింది. ఈ ఒప్పందం ఉల్లంఘనకు అమెరికా ప్రభుత్వమే బాధ్యత వహించాలని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఖండించింది.

ప్రస్తుతం టర్కీ రాజధాని అంకారాలో నాటో శిఖరాగ్ర సమావేశం జరుగుతోంది. ఈ సందర్భంగా ట్రంప్, టర్కీ అధ్యక్షుడు ఎర్దొవాన్‌ల మధ్య చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉంది.