పశ్చిమ గోదావరి రైతు గంగరాజు కోకో అంతరపంటతో అదనపు ఆదాయం

పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పెరవళి మండలం తీపర్రు గ్రామానికి చెందిన రైతు సింహాద్రి గంగరాజు కొబ్బరి, పామాయిల్ తోటల్లో అంతర పంటగా కోకోను సాగు చేస్తున్నారు. 2010లో ఆయన తన 10 ఎకరాల పొలంలో 5 ఎకరాల్లో కొబ్బరి, మరో 5 ఎకరాల్లో పామాయిల్ నాటారు. నాలుగేళ్ల తర్వాత దిగుబడి మొదలైంది.

సాగు వ్యయం పెరగడంతోపాటు మార్కెట్ ధరలు గిట్టుబాటు కాకపోవడంతో 2016లో ఆయన రెండు తోటల్లోనూ కోకో మొక్కలు నాటారు. నాటిన ఏడాదిన్నరకే కోకో దిగుబడి రావడం ప్రారంభమైంది. అంతర పంట ద్వారా వచ్చే ఆదాయం పెట్టుబడి ఖర్చులకు సరిపోతుండగా, ప్రధాన పంటల నుంచి వచ్చేది లాభంగా మిగులుతోందని రైతు చెబుతున్నారు.

ఎకరాకు కోకో సాగు ఖర్చు ₹50,000 కాగా, ₹70,000 నుంచి ₹80,000 వరకు ఆదాయం వస్తోంది. ప్రతి 15 రోజులకు ఒకసారి 6 నెలల పాటు కోత జరుగుతుంది. ఎకరాకు సగటున 10–12 టన్నుల దిగుబడి ఉంటుంది.

గతంలో కొబ్బరి తోటలకు 10 ఎకరాలకు 10 మంది కూలీలు అవసరమయ్యేవారని, ఇప్పుడు కోత కోసే వ్యక్తులు ప్రతి 15 రోజులకు వచ్చి కోసుకుంటారని, లోడింగ్ కూడా చేసుకుంటారని గంగరాజు తెలిపారు. ఇది కూలీల సమస్య నుంచి ఉపశమనం ఇచ్చిందన్నారు.

కొబ్బరిలో నల్లి తెగులు, తక్కువ ధరల కారణంగా నష్టాలు వచ్చాయని, కోకో అంతరపంట అమలుతో ఆ నష్టాన్ని పూడ్చుకోగలిగామని ఆయన వివరించారు. చిన్న రైతులు కోకో సాగుకు మారాలంటే ప్రభుత్వం కనీస మద్దతు ధర (MSP) ప్రకటించాలని, మొదటి మూడేళ్లలో పెట్టుబడి భారం తగ్గేలా సహాయం చేయాలని కోరారు. భవిష్యత్తులో లవంగం వంటి అంతర పంటలు కూడా ప్రయోగించాలని ప్రణాళికలు ఉన్నాయని గంగరాజు చెప్పారు.