బొమ్మల కొలువు పంచరాత్రోత్సవంలో భాగం.. నివాళ్లు, మంగళహారతి ఆచారాల వివరాలు

దసరా సమయంలో ఏర్పాటు చేసే బొమ్మల కొలువు పంచరాత్రోత్సవంలో భాగం. ఐదు రోజుల పాటు జరిగే ఈ పండగలో పిల్లలకు పురాణాలు, దేవతలు, సంప్రదాయాలను చూపించి నేర్పిస్తారు.

ఈ ఐదు రోజులను త్రయోదశి, చతుర్దశి, అమావాస్య, పాడ్యమి రోజుల్లో జరుపుకుంటారు. భగిని హస్త భోజనం కూడా ఈ పండగలో ఒక ఆచారం. కలశ స్థాపన సమయంలో కలశం కింద పద్మదళం పెట్టడం విశేషం. అమావాస్య రోజు రాత్రిపూట చేసే ఆచారం కూడా ఉంది.

చతుర్దశి రోజున నివాళ్లు పెట్టే ఆచారం ముఖ్యంగా తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. స్నానం చేయకముందే ముఖం కడుక్కొని నివాళి పెడతారు. దీన్ని దిష్టి తీసే నివాళి అంటారు. ఉల్లిపాయ, టపాలు కాల్చి దిష్టి తీస్తారు. తర్వాత స్నానం చేసి మంగళహారతి ఇస్తారు. మొదట నివాళి, ఆ తర్వాత మంగళహారతి అనే క్రమం ఉంటుంది.

బొమ్మల కొలువులో రాముడు, కృష్ణుడు, గోవులు, లక్ష్మీదేవి, శివుడు, పార్వతి బొమ్మలు పెడతారు. పిల్లలకు రామాయణం, భారతం, భాగవతం గురించి ఈ బొమ్మల ద్వారా వివరిస్తారు. కుటుంబం, పాడి పశువులు, పంటలు, వృత్తులు కూడా బొమ్మల్లో చూపిస్తారు. దీపావళి సమయంలో చిలకలు, ఏనుగులు, మిఠాయిలతో లక్ష్మీదేవి బొమ్మను పెడతారు.

కొందరు ఉగాది, కొందరు సంక్రాంతి, మరికొందరు దీపావళి సమయంలో బొమ్మల కొలువు పెడతారు. ఈ కొలువు ద్వారా పిల్లలకు దేవతల వంశక్రమం, సంస్కృతి, సమాజ జీవన విధానం చూపిస్తారు.