తుంగభద్ర వివాదంపై కేంద్ర కమిటీ అధ్యయనం: పూడిక, నవళి ప్రాజెక్టు, RDS నీటి మళ్లింపుపై దృష్టి

తుంగభద్ర జల వివాదాల పరిష్కారం కోసం కేంద్రం నియమించిన కమిటీ ప్రధానంగా మూడు అంశాలపై అధ్యయనం చేయనుంది. తుంగభద్ర జలాశయంలో ఏళ్లుగా పేరుకుపోయిన పూడిక తొలగింపు, కర్ణాటక ప్రతిపాదించిన నవళి బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ నిర్మాణం, RDS నుంచి తెలంగాణకు 15.99 టీఎంసీల నీటి మళ్లింపు అనే అంశాలను కమిటీ పరిశీలించనుంది.

గురువారం తుంగభద్ర డ్యామ్ కొత్త గేట్ల ప్రారంభోత్సవంలో కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి సీఆర్ పాటీల్ సమక్షంలో కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రుల సమావేశం జరిగింది. ఈ సందర్భంగా ఈ మూడు అంశాలపై పూర్తి వివరాలు పంపాలని కేంద్ర జలశక్తి శాఖలోని సీనియర్ అధికారి తుంగభద్ర బోర్డు చీఫ్‌కు ఆదేశించారు.

తుంగభద్రలో 755 మిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల పూడిక కారణంగా సుమారు 26.7 టీఎంసీల నిల్వ సామర్థ్యం తగ్గింది. పూడిక తొలగింపు ఖర్చు, రవాణా సహా దీని మొత్తం వ్యయం 24,600 కోట్లుగా అంచనా. 1989, 2007, 2012, 2023 వంటి వివిధ సంవత్సరాల్లో బోర్డు సమావేశాల్లో చర్చించినా ఇప్పటివరకు పూడిక తీత చేపట్టలేదు.

నీటి నిల్వ నష్టాన్ని భర్తీ చేసేందుకు కర్ణాటక కొప్పల్ జిల్లా నవళి వద్ద 30.90 టీఎంసీల సామర్థ్యంతో బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ నిర్మించాలనుకుంటోంది. అయితే, ఈ ప్రాజెక్టుపై ఆంధ్రప్రదేశ్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. కుడి గట్టు ఎగువ, దిగువ కాలువలతో పాటు కేసీ కెనాల్‌కు తమ కేటాయింపుల మేరకు నీరు అందడం లేదని, నవళి వల్ల పరిస్థితి మరింత దిగజారుతుందని ఏపీ వాదిస్తోంది. తుంగభద్ర డ్యామ్ నుంచి నీటి వినియోగానికి ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లకు అనుమతిస్తే తప్ప నవళిని అంగీకరించలేమని ఏపీ స్పష్టం చేసింది.

RDS నుంచి తెలంగాణకు 15.99 టీఎంసీల నీటి మళ్లింపుపై కూడా కమిటీ అధ్యయనం చేయనుంది. ఈ మూడు కీలక అంశాలపై కేంద్ర కమిటీ ఇచ్చే నివేదిక ఆధారంగా తుంగభద్ర వివాదానికి పరిష్కారం లభించే అవకాశం ఉంది.