లోక్‌సభ స్థానాల 50% పెంపు ప్రతిపాదన: దక్షిణాది ఆందోళనలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న కేంద్రం

అన్ని రాష్ట్రాల్లో లోక్‌సభ స్థానాలను 50 శాతం పెంచే ప్రతిపాదనను కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది. దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, 1971 జనాభా లెక్కల నిష్పత్తిని యథాతథంగా కొనసాగిస్తూ ఈ పెంపు ఉంటుంది.

ప్రస్తుతం లోక్‌సభలో 543 స్థానాలు ఉన్నాయి. వీటిని గరిష్టంగా 850 వరకు పెంచాలని కేంద్రం భావిస్తోంది. దీంతోపాటు రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల అసెంబ్లీ స్థానాలను కూడా పెంచి, అందులో 33% మహిళలకు కేటాయించే ప్రతిపాదన ఉంది. స్థానాలు రొటేషన్ పద్ధతిలో కేటాయించబడతాయి.

దక్షిణాది రాష్ట్రాలు జనాభా ఆధారంగా పునర్విభజన చేస్తే తమ ప్రాతినిధ్యం తగ్గుతుందని చాలా కాలంగా ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. కానీ, 1971 జనాభా లెక్కల ప్రకారం రాష్ట్రాల మధ్య సీట్ల నిష్పత్తి మారకుండా ఉంచి, అన్ని రాష్ట్రాల్లో సమానంగా స్థానాలు పెంచడంతో ఈ భయాలు తొలగనున్నాయి. ప్రస్తుత జనాభా లెక్కలు ఇంకా వెల్లడి కానందున, 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా పునర్విభజన జరిగే అవకాశం ఉంది.

మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం అమలు చేయాలంటే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన తప్పనిసరి. ప్రస్తుత చట్టం ప్రకారం 2027 జనాభా లెక్కల తర్వాతే పునర్విభజన జరగాలి, అంటే మహిళా రిజర్వేషన్ అమలు 2034 వరకు సాధ్యం కాదు. అయితే, 2029 సార్వత్రిక ఎన్నికల నాటికే ఈ చట్టాన్ని అమలు చేయాలనే లక్ష్యంతో కేంద్రం కొత్త రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ముసాయిదా సిద్ధం చేస్తోంది.

గతంలో, ఏప్రిల్ 17న ప్రవేశపెట్టిన ఇలాంటి బిల్లు లోక్‌సభలో మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ లేక వీగిపోయింది. అప్పుడు ఎన్డీఏకు 300 మంది ఎంపీలుండగా, బిల్లుకు 360 ఓట్లు అవసరమయ్యాయి. తాజాగా పశ్చిమ బెంగాల్‌లో బీజేపీ విజయం తర్వాత తృణమూల్ ఎంపీలు పెద్ద సంఖ్యలో ఎన్డీఏకు మద్దతు ఇవ్వడం, శివసేన (యూబీటీ) ఎంపీలు చేరడం వల్ల లోక్‌సభలో ఎన్డీఏ బలం పెరిగింది. రాజ్యసభలోనూ ఇదే పరిస్థితి ఉంది. ఇండియా కూటమి నుంచి డీఎంకే వంటి పార్టీలు వైదొలగడం కూడా జరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో, కొత్త బిల్లుకు మద్దతు కూడగట్టేందుకు బీజేపీ ప్రాంతీయ పార్టీలతో సంప్రదింపులు జరుపుతోంది.

తగిన సంఖ్యాబలం ఉన్నట్లు స్పష్టమైన తర్వాతే కొత్త బిల్లును పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టాలని కేంద్రం భావిస్తోంది. ఈ ప్రణాళిక అమలైతే, అన్ని రాష్ట్రాలకు సీట్లు పెరిగి, మహిళలకు రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం పెరుగుతుందని విశ్లేషిస్తున్నారు.