రక్షణ ఉత్పత్తి కార్యదర్శి సంజీవ్ కుమార్ R డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ కాన్క్లేవ్ 2026లో కీలక ప్రసంగం

రక్షణ ఉత్పత్తి కార్యదర్శి సంజీవ్ కుమార్ Republic World నిర్వహించిన R డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ ఫస్ట్ కాన్క్లేవ్ 2026లో భారత్ రక్షణ రంగంలో స్వావలంబన సాధనపై సవివరమైన ప్రసంగం చేశారు. భారత్ దశాబ్దాలుగా రక్షణ అవసరాల కోసం దిగుమతులపై ఆధారపడిందని, కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారిందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి అంటే 100% స్వదేశీకరణ మాత్రమే కాదని, మన సప్లై చెయిన్‌పై పూర్తి నియంత్రణ కలిగి ఉండడమే అసలైన స్వయంప్రతిపత్తి అని సంజీవ్ కుమార్ స్పష్టం చేశారు. ప్రత్యర్థులు మన సప్లై చెయిన్‌ను నియంత్రించలేని స్థితిలో ఉండటమే లక్ష్యంగా ఉండాలని ఆయన వివరించారు.

2020 రక్షణ సేకరణ విధానం IDM అంటే Indian Design Development and Manufacturing కు అగ్రప్రాధాన్యత ఇవ్వడంతో స్వదేశీ పరిశ్రమలకు అవకాశాలు పెరిగాయని ఆయన చెప్పారు. 2018-19 నుండి ఆధునికీకరణ నిధిలో 75% భారతీయ వనరుల నుండే కొనుగోలు చేయాలని నిబంధన పెట్టడం పరిశ్రమకు విశ్వాసం కల్పించిందని పేర్కొన్నారు.

లైసెన్సింగ్ ప్రక్రియలో సంస్కరణలు గురించి మాట్లాడిన ఆయన, రెండు సంవత్సరాల క్రితం 19 వాటాదారులను సంప్రదించిన ప్రక్రియ ఇప్పుడు కేవలం మూడుకు తగ్గిందని చెప్పారు. ప్రస్తుతం రక్షణ పరిశ్రమ లైసెన్సులు 800కు పైగా పెరిగాయని, 500కు పైగా పరిశ్రమలు ఈ లైసెన్సులు కలిగి ఉన్నాయని తెలిపారు.

DRDO పాత్ర గురించి ప్రస్తావిస్తూ, స్వదేశీ రక్షణ పరిశ్రమలు DRDO బదిలీ చేసిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై పెద్ద ఎత్తున ఆధారపడి పెరిగాయని అన్నారు. DRDO యొక్క Technology Development Fund, DCPP, ToT వంటి కార్యక్రమాలు ప్రైవేట్ రంగానికి చాలా ఉపయోగపడ్డాయని చెప్పారు.

Sisan పోర్టల్ ద్వారా దాదాపు 40,000 చిన్న భాగాలు మరియు LRUs జాబితా రూపొందించి, వాటిని MSME మరియు స్టార్టప్‌లకు అందుబాటులో ఉంచారని తెలిపారు. ఇప్పటివరకు 15,000 వస్తువులు స్వదేశీకరించబడ్డాయని చెప్పారు. DPSUs తో 3 నుండి 5 సంవత్సరాల దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలు MSME లతో కుదుర్చుకోవడానికి ప్రోత్సహిస్తున్నారని ఆయన వెల్లడించారు.

IDEX కార్యక్రమం గురించి మాట్లాడిన ఆయన, 2,000 కంటే ఎక్కువ ఆవిష్కర్తలు ఇప్పుడు IDEX పరిధిలో పనిచేస్తున్నారని, రూ. 3,000 కోట్ల కొనుగోలు ఆర్డర్లు వచ్చాయని చెప్పారు. మార్చిలో సాయుధ దళాల నుండి 107 సవాళ్లు ప్రారంభించారని, DPSUs వాటిని తమ ఉత్పత్తి మరియు డిజైన్ అవసరాలకు ఉపయోగిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు.

ఎగుమతుల విషయంలో మూడు పార్శ్వాలు ఉన్నాయని ఆయన వివరించారు. మొదటిది Pinaka, Akash, BrahMos వంటి వేదికల ఎగుమతి, రెండవది యుద్ధ మందుగుండు ఎగుమతి, మూడవది మరియు అత్యంత స్థిరమైనది ప్రపంచ సప్లై చెయిన్‌లో భారతీయ తయారీదారుల సమగ్రీకరణ అని చెప్పారు.

యూరప్ అవకాశాల గురించి ప్రస్తావిస్తూ, ఆ దేశాలు తమ వేతన నిర్మాణం వల్ల సప్లై చెయిన్ పెంచలేవని, భారత్ ఆ స్థానాన్ని భర్తీ చేయగలదని చెప్పారు. అయితే యూరప్ డిజైన్‌లపై మాత్రమే ఆధారపడటం వల్ల స్వదేశీ స్వావలంబనకు హాని కలుగుతుందని హెచ్చరించారు.

DPSUs పనితీరు మూల్యాంకనంలో R&D కు 100 మార్కులలో 20 మార్కులు కేటాయించడం మొదటిసారిగా జరిగిందని ఆయన వెల్లడించారు. R&D బడ్జెట్ ఖర్చు, స్వదేశీకరించిన భాగాల సంఖ్య, కొత్త ఉత్పత్తుల అభివృద్ధి మరియు IPR దాఖళ్ళు ఈ నాలుగు అంశాలు ఆ 20 మార్కుల పరిధిలో ఉంటాయని వివరించారు.

DPSUs మరియు IIT, NIT లతో దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలు కుదిర్చుకోవడం ద్వారా MTech మరియు PhD విద్యార్థులు రక్షణ పరిశ్రమ సమస్యలపై పరిశోధన చేసే అవకాశం కల్పిస్తున్నారని తెలిపారు. 2047 నాటికి స్వావలంబన సాధించాలన్న లక్ష్యంతో భారత్ సరైన మార్గంలో ఉందని ఆయన ముగించారు.